На главную
 
Azerbaycan Respublikasinin Konstitusiyasi
 
Azerbaycan Respublikasinin Konstitusiyasi

12 noyabr 1995-ci ilde qebul edilmi$dir.(24 avqust 2002-ci il tarixde olan deyi$iklik ve elavelerle)

Azerbaycan Respublikasinin Konstitusiyasi 1995-ci ilin 12 noyabrinda umumxalq sesvermesi ile qebul edilmi$ ve hemin ilin 27 noyabrinda tesdiq edilmi$dir.Azerbaycan Respublikasinin Avropa $urasina daxil olasi ile elaqedar olaraq movcud konstitusiyaya zeruri deyi$iklikler etmek telebi yaranmi$dir.Bununla bagli 2002-ci ilin avqustun 24-de referendum kechirilmi$ ve konstitusiyanin bir chox maddelerine deyi$iklikler edilmi$dir.

Azerbaycan xalqi ozunun choxesirlik dovletchilik enenelerini davam etdirerek,"Azerbaycan Respublikasinin dovlet musteqilliyi haqqinda"Konstitusiya Aktinda eks olunan prinsipleri esas goturerek,butun cemiyyetin ve her kesin firavanliginin temin edilmesini arzulayaraq,edaletin,azadligin ve tehlukesizliyin berqerar edilmesini isteyerek,kechmi$,indiki ve gelecek nesiller qar$isinda oz mesuliyyetini anlayaraq,suveren huququndan istifade ederek,tenteneli suretde a$agidaki niyyetlerini beyan edir:
----- Azerbaycan dovletinin musteqilliyini,suverenliyini ve erazi butovluyunu qorumaq;
----- Konstitusiya cherchivesinde demokratik qurulu$a teminat vermek;
----- vetenda$ cemiyyetinin berqerar edilmesine nail olmaq;
----- xalqin iradesinin ifadesi kimi qanunlarin aliliyini temin eden huquqi,dunyevi dovlet qurmaq;
----- edaletli iqtisadi ve sosial qaydalara uygun olaraq haminin layiqli heyat seviyyesini temin etmek;
----- umumbe$eri deyerlere sadiq olaraq butun dunya xalqlari ile dostluq,sulh ve emin-amanliq $eraitinde ya$amaq ve bu meqsedle qar$iliqli fealiyyet gostermek.
Yuxarida sadalanan ulvi niyyetlerle umumxalq sesvermesi --- referendum yolu ile bu Konstitusiya qebul edilir.






Birinci bolme

Umumi muddealar

I fesil

Xalq hakimiyyeti

Madde 1. Hakimiyyetin menbeyi
I. Azerbaycan Respublikasinda dovlet hakimiyyetinin yegane menbeyi Azerbaycan xalqidir.
II. Azerbaycan xalqi Azerbaycan Respublikasi erzisinde ve ondan kenarda ya$ayan,Azerbaycan dovletine ve onun qanunlarina tabe sayilan Azerbaycan Respublikasi vetenda$larindan ibaretdir;bu ise beynelxalq huquqla mueyyenle$dirilmi$ normalari istisna etmir.

Madde 2. Xalqin suverenliyi
I. Serbest ve musteqil oz muqeddaratini hell etmek ve oz idaretme formasini mueyyen etmek Azerbaycan xalqinin suveren huququdur.
II. Azerbaycan xalqi oz suveren huququnu bilavasite umumxalq sesvermesi ----- referendum ve umumi,beraber ve birba$a sechki huququ esasinda serbest,gizli ve $exsi sesverme yolu ile sechilmi$ numayendeleri vasitesile heyata kechirir.

Madde 3.Umumxalq sesvermesi - referendum yolu ile hell edilen meseleler
I. Azerbaycan xalqi oz huquqlari ve menafeleri ile bagli olan her bir meseleni referendumla hell ede biler.
II. A$agidaki meseleler yalniz referendumla hell oluna biler:
1) Azerbaycan Respublikasinin Konstitusiyasinin qebul edilmesi ve ona deyi$iklikler edilmesi;
2) Azerbaycan Respublikasinin dovlet serhedlerinin deyi$dirilmesi.
III. A$agidaki meseleler uzre referendum kechirile bilmez:
1) vergiler ve dovlet budcesi;
2) amnistiya ve efv etme;
3) sechilmesi,teyin edilmesi ve ya tesdiq edilmesi muvafiq olaraq qanunvericilik ve (ve ya) icra hakimiyyeti orqanlarinin selahiyyetlerine aid edilmi$ vezifeli $exslerin sechilmesi,teyin edilmesi ve ya tesdiq edilmesi.

Madde 4. Xalqi temsil etmek huququ
Xalqin sechdiyi selahiyyetli numayendelerinden ba$qa hech kesin xalqi temsil etmek,xalqin adindan dani$maq ve xalqin adindan muraciet etmek huququ yoxdur.

Madde 5. Xalqin vahidliyi
I. Azerbaycan xalqi vahiddir.
II. Azerbaycan xalqinin vahidliyi Azerbaycan dovletinin temelini te$kil edir.Azerbaycan Respublikasi butun Azerbaycan Respublikasi vetenda$larinin umumi ve bolunmez vetenidir.

Madde 6. Hakimiyyetin menimsenilmesine yol verilmemesi
I. Azerbaycan xalqinin hech bir hissesi,sosial qrup,te$kilat ve ya hech bir $exs hakimiyyetin heyata kechirilmesi selahiyyetini menimseye bilmez.
II.Hakimiyyetin menimsenilmesi xalqa qar$i en agir cinayetdir.


II fesil

Dovletin esaslari


Madde 7. Azerbaycan dovleti
I. Azerbaycan dovleti demokratik,huquqi,dunyevi,unitar respublikadir.
II. Azerbaycan Respublikasinda dovlet hakimiyyeti daxili meselelerde yalniz huquqla,xarici meselelerde ise yalniz Azerbaycan Respublikasinin terefdar chixdigi beynelxalq muqavilelerden ireli gelen muddealarla mehdudla$ir.
III. Azerbaycan Respublikasinda dovlet hakimiyyeti hakimiyyetlerin bolunmesi prinsipi esasinda te$kil edilir:
----- Qanunvericilik hakimiyyetini Azerbaycan Respublikasinin Milli Meclisi heyata kechirir;
----- Icra hakimiyyeti Azerbaycan Respublikasinin Prezidentine mensubdur;
----- Mehkeme hakimiyyetini Azerbaycan Respublikasinin mehkemeleri heyata kechirir.
IV. Bu Konstitusiyanin muddealarina esasen qanunvericilik,icra ve mehkeme hakimiyyetleri qar$iliqli fealiyyet gosterir ve oz selahiyyetleri cherchivesinde musteqildirler.

Madde 8. Azerbaycan dovletinin ba$chisi
I. Azerbaycan dovletinin ba$chisi Azerbaycan Respublikasinin Prezidentidir.O,olkenin daxilinde ve xarici munasibetlerde Azerbaycan dovletini temsil edir.
II. Azerbaycan Respublikasinin Prezidenti Azerbaycan xalqinin vahidliyini tecessum etdirir ve Azerbaycan dovletchiliyinin varisliyini temin edir.
III. Azerbaycan Respublikasinin Prezidenti Azerbaycan dovletinin musteqilliyinin ,erazi butovluyunun ve Azerbaycan Respublikasinin terefdar chixdigi beynelxalq muqavilelere riayet olunmasinin teminatchisidir.
IV. Azerbaycan Respublikasinin Prezidenti mehkeme hakimiyyetinin musteqilliyinin teminatchisidir.

Madde 9. Silahli Quvveler
I. Azerbaycan Respublikasi oz tehlukesizliyini ve mudafiesini temin etmek meqsedi ile Silahli Quvveler ve ba$qa silahli birle$meler yaradir.
II. Azerbaycan Respublikasi ba$qa dovletlerin musteqilliyine qesd vasitesi kimi ve beynelxalq munaqi$elerin helli usulu kimi muharibeni redd edir.
III. Azerbaycan Respublikasinin Prezidenti Azerbaycan Respublikasi Silahli Quvvelerinin Ali ba$ komandanidir.

Madde 10. Beynelxalq munasibetlerin prinsipleri
Azerbaycan Respublikasi ba$qa dovletlerle munasibletlerini hamiliqla qebul edilmi$ beynelxalq huquq normalarinda nezerde tutulan prinsipler esasinda qurur.

Madde 11. Erazi
I. Azerbaycan Respublikasinin erazisi vahiddir,toxunulmazdir ve bolunmezdir.
II. Azerbaycan Respublikasinin daxili sulari,Xezer denizinin (golunun) Azerbaycan Respublikasina mensub olan bolmesi,Azerbaycan Respublikasinin uzerindeki hava mekani Azerbaycan Respublikasi erazisinin terkib hissesidir.
III. Azerbaycan Respublikasinin erazisi ozgeninkile$dirile bilmez.Azerbaycan Respublikasi oz erazisinin hech bir hissesini hech bir $ekilde kimseye vermir; yalniz Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin qerari ile Azerbaycanin butun ehalisi arasinda referendum kechirmek yolu ile Azerbaycan xalqinin iradesi esasinda dovlet serhedleri deyi$dirile biler.

Madde 12. Dovletin ali meqsedi
I. Insan ve vetenda$ huquqlarinin ve azadliqlarinin temin edilmesi dovletin ali meqsedidir.
II. Bu Konstitusiyada sadalanan insan ve vetenda$ huquqlari ve azadliqlari Azerbaycan Respublikasinin terefdar chixdigi beynelxalq muqavilelere uygun tetbiq edilir.

Madde 13. Mulkiyyet
I. Azerbaycan Respublikasinda mulkiyyet toxunulmazdir ve dovlet terefinden mudafie olunur.
II. Mulkiyyet ----- dovlet mulkiyyeti,xususi mulkiyyet ve belediyye mulkiyyeti novunde ola biler.
III. Mulkiyyetden insan ve vetenda$ huquqlari ve azadliqlari,cemiyyetin ve dovletin menafeleri,$exsiyyetin leyaqeti eleyhine istifade edile bilmez.

Madde 14. Tebii ehtiyyatlar
Tebii ehtiyyatlar her hansi fiziki ve ya huquqi $exslerin huquqlarina ve menafelerine xelel getirmeden Azerbaycan Respublikasina mensubdur.

Madde 15. Iqtisadi inki$af ve dovlet
I. Azerbaycan Respublikasinda iqtisadiyyatin inki$afi muxtelif mulkiyyet novlerine esaslanaraq xalqin rifahinin yukseldilmesine xidmet edir.
II. Azerbaycan dovleti bazar munasibletleri esasinda iqtisadiyyatin inki$afina $erait yaradir,azad sahibkarliga teminat verir,iqtisadi munasibetlerde inhisarchiliga ve haqsiz reqabet yol vermir.

Madde 16. Sosial inki$af ve dovlet
I. Azerbaycan dovleti xalqin ve her bir vetenda$in rifahinin yukseldilmesi,onun sosial mudafiesi ve layiqli heyat seviyyesi qaygisina qalir.
II. Azerbaycan dovleti medeniyyetin,tehsilin,sehiyyenin,elmin,incesenetin inki$afina yardim gosterir,olkenin tebietini,xalqin tarixi,maddi ve menevi irsini qoruyur.

Madde 17. Aile ve dovlet
I. Cemiyyetin esas ozeyi kimi aile dovletin xususi himayesindedir.
II. U$aqlarin qaygisina qalmaq ve onlari terbiyye etmek valideynlerin borcudur.Bu borcun yerine yetirilmesine dovlet nezaret edir.

Madde 18. Din ve dovlet
I. Azerbaycan Respublikasinda din dovletden ayridir.Butun dini etiqadlar qanun qar$isinda beraberdir.
II. Insan leyaqetini alchaldan ve ya insanperverlik prinsiplerine zidd olan dinlerin yayilmasi ve tebligi qadagandir.
III. Dovlet tehsil sistemi dunyevi xarakter da$iyir.

Madde 19. Pul vahidi
I. Azerbaycan Respublikasinin pul vahidi manatdir.
II. Pul ni$anlarinin tedavule buraxilmasi ve tedavulden chixarilmasi huququ yalniz Milli Banka mensubdur.Azerbaycan Respublikasinin Milli Banki dovletin mustesna mulkiyyetindedir.
III. Azerbaycan Respublikasinin erazisinde manatdan ba$qa pul vahidlerinin odeni$ vasitesi kimi i$ledilmesi qadagandir.

Madde 20. Dovletin borclarina qoyulan mehdudiyyetler
Azerbaycan dovletine qar$i qiyama ve ya dovlet chevrili$ine komek meqsedi ile alinmi$ borclar Azerbaycan Respublikasi terefinden ohdelik kimi qebul edile ve odenile bilmez.

Madde 21. Dovlet dili
I. Azerbaycan Respublikasinin dovlet dili Azerbaycan dilidir.Azerbaycan Respublikasi Azerbaycan dilinin inki$afini temin edir.
II. Azerbaycan Respublikasi ehalinin dani$digi ba$qa dillerin serbest i$ledilmesini ve inki$afini temin edir.

Madde 22. Paytaxt
Azerbaycan Respublikasinin paytaxti Baki $eheridir.

Madde 23. Azerbaycan dovletinin remzleri
I. Azerbaycan Respublikasinin dovlet remzleri ------ Azerbaycan Respublikasinin Dovlet bayragi,Azerbaycan Respublikasinin Dovlet gerbi ve Azerbaycan Respublikasinin Dovlet himnidir.
II. Azerbaycan Respublikasinin Dovlet bayragi beraber enli uch ufuqi zolaqdan ibaretdir.Yuxari zolaq mavi,orta zolaq qirmizi,a$agi zolaq ya$il rengdedir ve qirmizi zolagin ortasinda bayragin her iki uzunde ag rengli aypara ile sekkizgu$eli ulduz tesvir edilmi$dir.Bayragin eninin uzunluguna nisbeti 1:2-dir.
III. Azerbaycan Respublikasi Dovlet bayraginin ve Azerbaycan Respublikasi Dovlet gerbinin tesviri,Azerbaycan Respublikasi Dovlet himninin musiqisi ve metni Konstitusiya Qanunu ile mueyyen edilir.


Ikinci bolme

Esas huquqlar,azadliqlar ve vezifeler

III fesil

Esas insan ve vetenda$ huquqlari ve azadliqlari


Madde 24. Insan ve vetenda$ huquqlarinin ve azadliqlarinin esas prinsipi
I. Her kesin doguldugu andan toxunulmaz,pozulmaz ve ayrilmaz huquqlari ve azadliqlari vardir.
II. Huquqlar ve azadliqlar her kesin cemiyyet ve ba$qa $exsler qar$isinda mesuliyyetini ve vezifelerini de ehate edir.

Madde 25. Beraberlik huququ
I. Hami qanun ve mehkeme qar$isinda beraberdir.
II. Ki$i ile qadinin eyni huquqlari ve azadliqlari vardir.
III. Dovlet irqinden,milliyyetinden,dininden,dilinden,cinsinden,men$eyinden emlak veziyyetinden,qulluq movqeyinden,eqidesinden,siyasi partiyalara,hemkarlar ittifaqlarina ve diger ictimai birliklere mensubiyyetinden asili olmayaraq her kesin huquq ve azadliqlarinin beraberliyine teminat verir.Insan ve vetenda$ huquqlarini ve azadliqlarini irqi,milli,dini,dil,cinsi,men$eyi,eqide,siyasi ve sosial mensubiyyete gore mehdudla$dirmaq qadagandir.

Madde26. Insan ve vetenda$ huquqlarinin ve azadliqlarinin mudafiesi
I. Her kesin qanunla qadagan olunmayan usul ve vasitelerle oz huquqlarini ve azadliqlarini mudafie etmek huququ vardir.
II. Dovlet her kesin huquqlarinin ve azadliqlarinin mudafiesine teminat verir.

Madde 27. Ya$amaq huququ
I. Her kesin ya$amaq huququ vardir.
II. Dovlete silahli basqin zamani du$men esgerlerinin oldurulmesi,mehkemenin qanuni quvveye minmi$ hokmune esasen olum cezasinin tetbiqi ve qanunla nezerde tutulmu$ diger hallar istisna olmaqla,her bir $exsin ya$amaq huququ toxunulmazdir.
III. Mustesna ceza tedbiri kimi olum cezasi,tam legv edilenedek,yalniz dovlete,insan heyatina ve saglamligina qar$i xususile agir cinayetlere gore qanunla mueyyen edile biler.
IV. Qanunla nezerde tutulmu$ zeruri mudafie,son zeruret,cinayetkarin yaxalanmasi ve tutulmasi,hebsde olanin hebs yerinden qachmasinin qar$isinin alinmasi,dovlete qar$i qiyamin yatirilmasi ve ya dovlet chevrili$inin qar$isinin alinmasi,(chixarilmi$dir)olkeye silahli basqin edilmesi hallari istisna olmaqla,insana qar$i silah i$ledilmesine yol verilmir.

Madde 28. Azadliq huququ
I. Her kesin azadliq huququ vardir.
II. Azadliq huququ yalniz qanunla nezerde tutulmu$ qaydada tutulma,hebsealma ve ya azadliqdan mehrumetme yolu ile mehdudla$dirila biler.
III. Qanuni suretde Azerbaycan Respublikasinin erazisinde olan her kes serbest hereket ede biler,ozune ya$ayi$ yeri seche biler Azerbaycan Respublikasinin erazisinden kenara gede biler.
IV. Azerbaycan Respublikasi vetenda$inin her zaman maneesiz oz olkesine qayitmaq huququ vardir.

Madde 29. Mulkiyyet huququ
I. Her kesin mulkiyyet huququ vardir.
II. Mulkiyyetin hech bir novune ustunluk verilmir.Mulkiyyet huququ,o cumleden xususi mulkiyyet huququ qanunla qorunur.
III. Her kesin mulkiyyetinde da$inar ver da$inmaz emlak ola biler.Mulkiyyet huququ mulkiyyetchinin tekba$ina ve ya ba$qalari ile birlikde emlaka sahib olmaq,emlakden istifade etmek ve onun baresinde serencam vermek huquqlarindan ibaretdir.
IV. Her kes mehkemenin qerari olmadan mulkiyyetinden mehrum edile bilmez.Emlakin tam musadiresine yol verilmir.Dovlet ehtiyaclari ve ya ictimai ehtiyaclar uchun mulkiyyetin ozgeninkile$dirilmesine yalniz qabaqcadan onun deyerini edaletli odemek $erti ile yol verile biler.
V. Dovlet vereselik huququna teminat verir.

Madde 30. Eqli mulkiyyet huququ
I. Her kesin eqli mulkiyyet huququ vardir.
II. Muelliflik huququ,ixtirachiliq huququ ve eqli mulkiyyet huququnun ba$qa novleri qanunla qorunur.

Madde 31. Tehlukesiz ya$amaq huququ
I. Her kesin tehlukesiz ya$amaq huququ vardir.
II. Qanunla nezerde tutulmu$ hallar istisna olmaqla,$exsin heyatina,fiziki ve menevi saglamligina,mulkiyyetine,menziline qesd etmek,ona qar$i zor i$letmek qadagandir.

Madde 32. $exsi toxunulmazliq huququ
I. Her kesin $exsi toxunulmazliq huququ vardir.
II. Her kesin $exsi ve aile heyatinin sirrini saxlamaq huququ vardir.Qanunla nezerde tutulan hallardan ba$qa,$exsi heyata mudaxile etmek qadagandir.
III. Oz raziligi olmadan kimsenin $exsi heyati haqqinda melumatin toplanilmasina,saxlanilmasina,istifadesine ve yayilmasina yol verilmir.
IV. Her kesin yazi$ma,telefon dani$iqlari,pocht,teleqraf ve diger rabite vasiteleri ile oturulen melumatin sirrini saxlamaq huququna dovlet teminat verir.Bu huquq qanunla nezerde tutulmu$ qaydada cinayetin qar$isini almaqdan ve ya cinayet i$inin istintaqi zamani heqiqeti uze chixarmaqdan otru mehdudla$dirila biler.

Madde 33. Menzil toxunulmazligi huququ
I. Her kesin menzil toxunulmazligi huququ vardir.
II. Qanunla mueyyen edilmi$ hallar ve ya mehkeme qerari istisna olmaqla menzilde ya$ayanlarin iradesi ziddine hech kes menzile daxil ola bilmez.

Madde 34. Nikah huququ
I. Her kesin qanunla nezerde tutulmu$ ya$a chatdiqda aile qurmaq huququ vardir.
II. Nikah konullu raziliq esasinda baglanilir.Hech kes zorla evlendirile (ere verile) bilmez.
III. Nikah ve aile dovletin himayesindedir.Analiq,ataliq,u$aqliq qanunla muhafize edilir.Dovlet choxu$aqli ailelere yardim gosterir.
IV. Er ile arvadin huquqlari beraberdir.U$aqlara qaygi gostermek,onlari terbiye etmek valideynlerin hem huququ,hem de borcudur.
V. Valideynlere hormet etmek,onlarin qaygisina qalmaq u$aqlarin borcudur.18 ya$ina chatmi$ emek qabiliyyetli u$aqlar emek qabiliyyeti olmayan valideynlerini saxlamaga borcludurlar.

Madde 35. Emek huququ
I. Emek ferdi ve ictimai rifahin esasidir.
II. Her kesin emeye olan qabiliyyeti esasinda serbest suretde ozune fealiyyet novu,pe$e,me$guliyyet ve i$ yeri sechmek huququ vardir.
III. Hech kes zorla i$ledile bilmez.
IV. Emek muqavileleri serbest baglanilir.Hech kes emek muqavilesi baglamaga mecbur edile bilmez.
V. Mehkeme qerari esasinda $ertleri ve muddetleri qanunla nezerde tutulan mecburi emeye celb etmek,herbi xidmet zamani selahiyyetli $exslerin emrlerinin yerine yetirilmesi ile elaqedar i$letmek,fevqelade veziyyet ve herbi veziyyet zamani vetenda$lara teleb olunan i$leri gordurmek hallarina yol verilir.
VI. Her kesin tehlukesiz ve saglam $eraitde i$lemek,hech bir ayri-sechkilik qoyulmadan oz i$ine gore dovletin mueyyenle$dirdiyi minimum emek haqqi miqdarindan az olmayan haqq almaq huququ vardir.
VII. I$sizlerin dovletden sosial muavinet almaq huququ vardir.
VIII. Dovlet i$sizliyin aradan qaldirilmasi uchun butun imkanlarindan istifade edir.

Madde 36. Tetil huququ
I. Her kesin tekbashina ve ya bashqalari ile birlikde tetil etmek huququ vardir.
II. Emek muqavilesi esasinda ishleyenlerin tetil etmek huququ yalniz qanunla nezerde tutulmush hallarda mehdudlashdirila biler.Azerbaycan Respublikasinin Silahli Quvvelerinde ve diger silahli birleshmelerde xidmet eden herbi qulluqchular ve mulki shexsler tetil ede bilmezler.
III. Ferdi ve kollektiv emek mubahiseleri qanunla mueyyenleshdirilmish qaydada hell edilir.

Madde 37. Istirahet huququ
I. Her kesin istirahet huququ vardir.
II. Emek muqavilesi ile ishleyenlere qanunla mueeyen edilmish,lakin gunde 8 saatdan artiq olmayan ish gunu,istirahet ve bayram gunleri,ilde azi bir defe 21 teqvim gununden az olmayan odenishli mezuniyyet verilmesi temin edilir.

Madde 38. Sosial teminat huququ
I. Her kesin sosial teminat huququ vardir.
II. Yardima mohtac olanlara komek etmek ilk novbede onlarin aile uzvlerinin borcudur.
III. Her kes qanunla mueyyen edilmi$ ya$ heddine chatdiqda, xesteliyine, elilliyine, aile ba$chisini itirdiyine, emek qabiliyyetini itirdiyine, i$sizliye gore ve qanunla nezerde tutulmu$ diger hallarda sosial teminat almaq huququna malikdir.
IV. Teqaudlerin ve sosial muavinetlerin minimum meblegi qanunla mueyyen edilir.
V. Dovlet xeyriyyechilik fealiyyetinin, konullu sosial sigortanin ve sosial teminatin ba$qa novlerinin inkisafi uchun imkanlar yaradir.

Madde 39. Saglam etraf muhitde ya$amaq huququ
I. Her kesin saglam etraf muhitde ya$amaq huququ vardir.
II. Her kesin etraf muhitin esl veziyyeti haqqinda melumat toplamaq ve ekoloji huquqpozma ile elaqedar onun saglamligina ve emlakina vurulmu$ zererin evezini almaq huququ vardir.

Madde 40. Medeniyyet huququ
I. Her kesin medeni heyatda i$tirak etmek, medeniyyet tesisatlarindan vi medeni servetlerden istifade etmek huququ vardir.
II. Her kes tarixi, medeni ve menevi irse hormetle yana$mali, ona qaygi gostermeli, tarix ve medeniyyet abidelerini qorumalidir.

Madde 41. Saglamligin qorunmasi huququ
I. Her kesin saglamligini qorumaq ve tibbi yardim almaq huququ vardir.
II. Dovlet muxtelif mulkiyyet novleri esasinda fealiyyet gosteren sehiyyenin butun novlerinin inki$afi uchun zeruri tedbirler gorur, sanitariya-epidemiologiya salamatligina teminat verir, tibbi sigortanin muxtelif novleri ucun imkanlar yaradir.
III. Insanlarin heyati ve saglamligi uchun tehluke toreden faktlari ve hallari gizleden vezifeli $exsler qanun esasinda mesuliyyete celb edilirler.

Madde 42. Tehsil huququ
I. Her bir vetenda$in tehsil almaq huququ vardir.
II. Dovlet pulsuz icbari umumi orta tehsil almaq huququnu temin edir.
III. Tehsil sistemine dovlet terefinden nezaret edilir.
IV. Maddi veziyyetinden asili olmayaraq istedadli $exslerin tehsili davam etdirmesine dovlet zemanet verir.
V. Dovlet minimum tehsil standartlarini mueyyen edir.

Madde 43. Menzil huququ
I. Hech kes ya$adigi menzilden qanunsuz mehrum edile bilmez.
II. Dovlet ya$ayi$ binalarinin ve evlerin tikintisine revac verir, insanlarin menzil huququnu gerchekle$dirmek uchun xususi tedbirler gorur.

Madde 44. Milli mensubiyyet huququ
I. Her kesin milli mensubiyyetini qoruyub saxlamaq huququ vardir.
II. Hech kes milli mensubiyyetini deyi$dirmeye mecbur edile bilmez.

Madde 45. Ana dilinden istifade huququ
I. Her kesin ana dilinden istifade etmek huququ vardir. Her kesin istediyi dilde terbiye ve tehsil almaq, yaradiciliqla me$qul olmaq huququ vardir.
II. Hech kes ana dilinden istifade huququndan mehrum edile bilmez.

Madde 46. $eref ve leyaqetin mudafiesi huququ
I. Her kesin oz $eref ve leyaqitini mudafie etmek huququ vardir.
II. $exsiyyetin leyaqeti dovlet terefinden qorunur. Hech bir hal $exsiyyitin leyaqetinin alchaldilmasina esas vere bilmez.
III. Hech kese isgence ve ezab verile bilmez. Hech kes insan leyaqitini alchaldan reftara ve ya cezaya meruz qala bilmez. Ozunun konullu raziligi olmadan hech kesin uzerinde tibbi, elmi ve ba$qa tecrubeler aparila bilmez.

Madde 47. Fikir ve soz azadligi
I. Her kesin fikir ve soz azadligi vardir.
II. Hech kes oz fikir ve eqidesini achiqlamaga ve ya fikir ve eqidesinden donmeye mecbur edile bilmez.
III. Irqi, milli, dini, sosial edavet ve du$menchilik oyadan te$viqat ve tebligata yol verilmir.

Madde 48. Vicdan azadligi
I. Her kesin vicdan azadligi vardir.
II. Her kesin dine munasibetini musteqil mueyyenle$dirmek, her hansi dine tekba$ina ve ya ba$qalari ile birlikde etiqad etmek, yaxud hech bir dine etiqad etmemek, dine munasibeti ile bagli eqidesini ifade etmek ve yaymaq huququ vardir.
III. Dini merasimlerin yerine yetirilmesi, ictimai qaydani pozmursa ve ya ictimai exlaqa zidd deyildirse, serbestdir.
IV. Dini etiqad ve ya eqide huquq pozuntusuna beraet qazandirmir.

Madde 49. Serbest topla$maq azadligi
I. Her kesin ba$qalari ile birlikde serbest topla$maq azadligi vardir.
II. Her kesin basqalari ile birlikde muvafiq dovlet orqanlarini qabaqcadan xeberdar etmekle dinc, silahsiz yigi$maq, yigincaqlar, mitinqler, numayi$ler, kuche yuru$leri kechirmek, piketler duzeltmek huququ vardir.

Madde 50. Melumat azadligi
I. Her kesin istediyi melumati qanuni yolla axtarmaq, elde etmek, oturmek, hazirlamaq ve yaymaq azadligi vardir.
II. Kutlevi informasiyanin azadligina teminat verilir. Kutlevi informasiya vasitelerinde, o cumleden metbuatda dovlet senzurasi qadagandir.

Madde 51. Yaradiciliq azadligi
I. Her kesin yaradiciliq azadligi vardir.
II. Dovlet edebi-bedii, elmi-texniki ve ba$qa yaradiciliq novlerinin azad heyata kechirilmesine teminat verir.

Madde 52. Vetenda$liq huququ
Azerbaycan dovletine mensub olan, onunla siyasi ve huquqi bagliligi, habele qar$iliqli huquq ve vezifeleri olan $exs Azerbaycan Respublikasinin vetenda$idir. Azerbaycan Respublikasinin erazisinde ve ya Azerbaycan Respublikasinin vetenda$larindan dogulmu$ $exs Azerbaycan Respublikasinin vetenda$idir. Valideynlerinden biri Azerbaycan Respublikasinin vetenda$i olan $exs Azerbaycan Respublikasinin vetenda$idir.

Madde 53. Vetenda$liq huququnun teminati
I. Azerbaycan Respublikasinin vetenda$i hech bir halda Azerbaycan Respublikasi vetenda$ligindan mehrum edile bilmez.
II. Azerbaycan Respublikasinin vetenda$i hech bir halda Azerbaycan Respublikasindan qovula ve ya xarici dovlete verile bilmez.
III. Azerbaycan Respublikasi onun erazisinden kenarda muveqqeti ve ya daimi ya$ayan Azerbaycan Respublikasi vetenda$larinin huquqi mudafiesine teminat verir ve onlara hamilik edir.

Madde 54. Cemiyyetin ve dovletin siyasi heyatinda i$tirak huququ
I. Azerbaycan Respublikasi vetenda$larinin cemiyyetin ve dovletin siyasi heyatinda maneesiz i$tirak etmek huququ vardir.
II. Dovlete qar$i qiyama ve ya dovlet chevrili$ine musteqil muqavimet gostermek Azerbaycan Respublikasinin her bir vetenda$inin huququdur.

Madde 55. Dovletin idare olunmasinda i$tirak etmek huququ
I. Azerbaycan Respublikasi vetenda$larinin dovletin idare olunmasinda i$tirak etmek huququ vardir. Bu huququ onlar bilavasite ve ya numayendeleri vasitesile heyata kechire bilerler.
II. Azerbaycan Respublikasinin vetenda$lari dovlet orqanlarinda qulluq etmek imkanina malikdirler. Dovlet orqanlarinin vezifeli $exsleri Azerbaycan Respublikasinin vetenda$lari sirasindan teyin edilirler. Ecnebiler ve vetenda$ligi olmayan $exsler dovlet qulluguna qanunla mueyyenle$dirilmi$ qaydada qebul edile bilerler.

Madde 56. Secki huququ
I. Azerbaycan Respublikasi vetenda$larinin dovlet orqanlarina sechmek ve sechilmek, habele referendumda i$tirak etmek huququ vardir.
II. Mehkemenin qerari ile fealiyyet qabiliyyetsizliyi tesdiq olunmu$ $exslerin sechkilerde, habele referendumda i$tirak etmek huququ yoxdur.
III. Herbi qulluqchularin, hakimlerin, dovlet memurlarinin, din xadimlerinin, mehkemenin qanuni quvveye minmi$ hokmu ile azadliqdan mehrum edilmi$ $exslerin, bu Konstitusiyada ve qanunda nezerde tutulan diger $exslerin sechkilerde i$tirak etmek huququ qanunla mehdudla$dirila biler.

Madde 57. Muraciet etmek huququ
I. Azerbaycan Respublikasi vetenda$larinin dovlet orqanlarina $exsen muraciet etmek, habele ferdi ve kollektiv yazili muracietler gondermek huququ vardir. Her bir muraciete qanunla mueyyen edilmi$ qaydada ve muddetlerde yazili cavab verilmelidir.
II. Azerbaycan Respublikasi vetenda$larinin dovlet orqanlarinin ve onlarin vezifeli $exslerinin, siyasi partiyalarin, hemkarlar ittifaqlarinin ve diger ictimai birliklerin, habele ayri-ayri vetenda$larin fealiyyetini ve ya i$ini tenqid etmek huququ vardir. Tenqide gore teqib qadagandir. Tehqir ve bohtan tenqid sayila bilmez.

Madde 58. Birle$mek huququ
I. Her kesin ba$qalari ile birle$mek huququ vardir.
II. Her kes istenilen birlik, o cumleden siyasi partiya, hemkarlar ittifaqi ve diger ictimai birlik yaratmaq ve ya movcud birliye daxil olmaq huququna malikdir. Butun birliklerin serbest fealiyyetine teminat verilir.
III. Hech kes her hansi birliye daxil olmaga ve ya onun uzvluyunde qalmaga mecbur edile bilmez.
IV. Azerbaycan Respublikasinin butun erazisinde ve ya her hansi hissesinde qanuni dovlet hakimiyyetini zorla devirmek meqsedi guden birlikler qadagandir. Konstitusiyani ve qanunlari pozan birliklerin fealiyyetine yalniz mehkeme qaydasinda xitam verile biler.

Madde 59. Azad sahibkarliq huququ
Her kes qanunla nezerde tutulmu$ qaydada oz imkanlarindan, qabiliyyetinden ve emlakindan serbest istifade ederek tekba$ina ve ya ba$qalari ile birlikde azad sahibkarliq fealiyyeti ve ya qanunla qadagan edilmemi$ diger iqtisadi fealiyyet novu ile me$gul ola biler.

Madde 60. Huquq ve azadliqlarin mehkm teminati
I. Her kesin huquq ve azadliqlarinin mehkemede mudafiesine teminat verilir.
II. Her kes dovlet orqanlarinin, siyasi partiyalarin, hemkarlar ittifaqlarinin ve diger ictimai birliklerin, vezifeli $exslerin qerar ve hereketlerinden (yaxud hereketsizliyinden) mehkemeye $ikayet ede biler.

Madde 61. Huquqi yardim almaq huququ
I. Her kesin yuksek keyfiyyetli huquqi yardim almaq huququ vardir.
II. Qanunla nezerde tutulmu$ hallarda huquqi yardim odeni$siz, dovlet hesabina gosterilir.
III. Her bir $exsin selahiyyetli dovlet orqanlari terefinden tutuldugu, hebse alindigi, cinayet toredilmesinde ittiham olundugu andan mudafiechinin komeyinden istifade etmek huququ vardir.

Madde 62. Mehkeme aidiyyetinin deyi$dirilmesine yol verilmemesi
Her kesin onun i$ine qanunla mueyyen edilmi$ mehkemede baxilmasi huququ vardir. $exsin raziligi olmadan onun i$ine ba$qa mehkemede baxilmasina yol verilmir.

Madde 63. Teqsirsizlik prezumpsiyasi
I. Her kesin teqsirsizlik prezumpsiyasi huququ vardir. Cinayetin toredilmesinde teqsirlendirilen her bir $exs, onun teqsiri qanunla nezerde tutulan qaydada subuta yetirilmeyibse ve bu barede mehkemenin qanuni quvveye minmi$ hokmu yoxdursa, teqsirsiz sayilir.
II. $exsin teqsirli olduguna esasli $ubheler varsa, onun teqsirli bilinmesine yol verilmir.
III. Cinayetin toredilmesinde teqsirlendirilen $exs ozunun teqsirsizliyini subuta yetirmeye borclu deyildir.
IV. Edalet muhakimesi heyata kechirilerken qanunu pozmaqla elde edilmi$ subutlardan istifade oluna bilmez.
V. Mehkemenin hokmu olmasa kimse cinayetde teqsirli sayila bilmez.

Madde 64. Bir cinayete gore tekraren mehkum etmeye yol verilmemesi
Hech kes bir cinayete gore tekraren mehkum edile bilmez.

Madde 65. Mehkemeye tekrar muraciet huququ
Mehkemenin mehkum etdiyi her bir $exsin oz baresinde chixarilmi$ hokme qanunla nezerde tutulan qaydada yuxari mehkemede yeniden baxilmasi, habele ozunun efv edilmesi ve cezasinin yungulle$dirilmesi haqqinda muraciet etmek huququ vardir.

Madde 66. Qohumlarin eleyhine ifade vermeye mecbur etmeye yol verilmemesi
Hech kes ozune, arvadina (erine), ovladlarina, valideynlerine, qarda$ina, bacisina qar$i ifade vermeye mecbur edile bilmez. Eleyhine ifade verilmesi mecburi olmayan qohumlarin tam siyahisi qanunla mueyyen edilir.

Madde 67. Tutulan, hebse alinan ve cinayet toredilmesinde ittiham edilenlerin huquqlari
Selahiyyetli dovlet orqanlarinin tutdugu, hebse aldigi, cinayet toredilmesinde ittiham etdiyi her bir $exse derhal onun huquqlari bildirilir ve tutulmasinin, hebse alinmasinin ve cinayet mesuliyyetine celb edilmesinin sebebleri izah edilir.

Madde 68. Zererin odenilmesini teleb etmek huququ
I. Cinayet, habele hakimiyyetden sui-istifade neticesinde zerer chekmi$ $exsin huquqlari qanunla qorunur. Zerer chekmi$ $exsin edalet muhakimesinin i$tirak etmek ve ona vurulmu$ zererin odenilmesini teleb etmek huququ vardir.
II. Her kesin dovlet orqanlarinin, yaxud onlarin vezifeli $exslerinin qanuna zidd hereketleri ve ya hereketsizliyi neticesinde vurulmu$ zererin dovlet terefinden odenilmesi huququ vardir.

Madde 69. Ecnebilerin ve vetenda$ligi olmayan $exslerin huquqlari
I. Ecnebiler ve vetenda$ligi olmayan $exsler Azerbaycan Respublikasinda olarken, qanunla ve ya Azerbaycan Respublikasinin terefdar chixdigi beynelxalq muqavile ile ba$qa hal nezerde tutulmayibsa, Azerbaycan Respublikasinin vetenda$lari ile beraber butun huquqlardan istifade ede biler ve butun vezifeleri yerine yetirmelidirler.
II. Azerbaycan Respublikasi erazisinde daimi ya$ayan ve ya muveqqeti qalan ecnebilerin ve vetenda$ligi olmayan $exslerin huquq ve azadliqlari yalniz beynelxalq huquq normalarina ve Azerbaycan Respublikasinin qanunlarina uygun olaraq mehdudla$dirila biler.

Madde 70. Siyasi siginacaq huququ
I. Hamiliqla qebul edilmi$ beynelxalq huquq normalarina uygun olaraq Azerbaycan Respublikasi ecnebilere ve vetenda$ligi olmayan $exslere siyasi siginacaq verir.
II. Siyasi eqidesine gore, habele Azerbaycan Respublikasinda cinayet sayilmayan emele gore teqib edilen $exslerin ba$qa dovlete verilmesine yol verilmir.

Madde 71. Insan ve vetenda$ huquqlarinin ve azadliqlarinin teminati
I. Konstitusiyada tesbit edilmi$ insan ve vetenda$ huquqlarni ve azadliqlarini gozlemek ve qorumaq qanunvericilik, icra ve mehkeme hakimiyyeti orqanlarinin borcudur.
II. Insan ve vetenda$ huquqlarinin ve azadleqlarinin heyata kechirilmesini hech kes mehdudla$dira bilmez.
III. (chixarilib) Muharibe, herbi veziyyet ve fovqelade veziyyet, habele seferberlik elan edilerken insan ve vetenda$ huquqlarinin ve azadliqlarinin heyata kechirilmesi Azerbaycan Respublikasinin beynelxalq ohdeliklerini nezere almaq $erti ile qismen ve muveqqeti mehdudla$dirila biler. Heyata kechirilmesi mehdudla$dirilan huquq ve azadliqlar haqqinda ehaliye qabaqcadan melumat verilir.
IV. Hech bir halda hech kes din, vicdan, fikir ve eqidesini achiqlamaga mecbur edile bilmez ve bunlara gore teqsirlendirile bilmez.
V. Bu Konstitusiyanin hech bir muddeasi insan ve vetenda$ huquqlarinin ve azadliqlarinin legvine yoneldilmi$ muddea kimi tefsir edile bilmez.
VI. Azerbaycan Respublikasi erazisinde insan ve vetenda$ huquqlari ve azadliqlari birba$a quvvededir.
VII. Insan ve vetenda$ huquqlarinin ve azadliqlarinin pozulmasi ile elaqedar mubahiseleri mehkemeler hell edir.
VIII. Hech kes toredildiyi zaman huquq pozuntusu sayilmayan emele gore mesuliyyet da$imir. Huquq pozuntusu toredildikden sonra yeni qanunla bu cur hereketlere gore mesuliyyet aradan qaldirilmi$sa ve ya yungulle$dirilmi$se, yeni qanun tetbiq edilir.



4-cu fesil.

Vetenda$larin esas vezifeleri

Madde 72. Vetenda$larin vezifelerinin esasi
I. Dovlet ve cemiyyet qar$isinda her bir $exs onun huquq ve azadliqlarindan bilavasite ireli gelen vezifeler da$iyir.
II. Her bir $exs Azerbaycan Respublikasinin Konstitusiyasina ve qanunlarina emel etmeli, ba$qa $exslerin huquq ve azadliqlarina hormet beslemeli, qanunla mueyyen edilmi$ diger vezifeleri yerine yetirmelidir.
III. Qanunu bilmemek mesuliyyetden azad etmir.

Madde 73. Vergiler ve ba$qa dovlet odeni$leri
I. Qanunla mueyyen edilmi$ vergileri ve ba$qa dovlet odeni$lerini tam hecmde ve vaxtinda odemek her kesin borcudur.
II. Hech kes qanunla nezerde tutulmu$ esaslar olmadan ve qanunda gosterilmi$ hecmden elave vergiler ve ba$qa dovlet odeni$leri odemeye mecbur edile bilmez.

Madde 74. Vetene sedaqet
I. Vetene sedaqet muqeddesdir.
II. Vezifeye sechilme ve ya teyinat yolu ile qanunvericilik, icra ve ya mehkeme hakimiyyeti orqanlarinda i$leyen $exsler oz vezifelerini durust ve layiqince yerine yetirmemeye gore mesuliyyet da$iyirlar ve qanunla mueyyen edilmi$ hallarda and ichirler.
III. Vezifeye sechilme ve ya teyinat yolu ile qanunvericilik, icra ve ya mehkeme hakimiyyeti orqanlarinda i$leyen, Azerbaycan Respublikasi Konstitusiyasina sadiq qalacagina and ichmi$ $exs dovlete qar$i cinayetde,o cumleden dovlete qar$i qiyamda ve ya dovlet chevrili$inde ittiham edilibse ve bu ittiham esasinda mehkum olunubsa, hemin vezifeden getmi$ sayilir ve bir daha bu vezifeni tuta bilmez.

Madde 75. Dovlet remzlerine hormet
Her bir vetenda$ Azerbaycan Respublikasinin dovlet remzlerine - bayragina, gerbine ve himnine hormet etmelidir.

Madde 76. Veteni mudafie
I. Veteni mudafie her bir vetenda$in borcudur.
Qanunla mueyyen edilmi$ qaydada vetenda$lar herbi xidmet kechirler.
II. Vetenda$larin eqidesi heqiqi herbi xidmet kechmeye ziddirse, qanunla mueyyen edilmi$ hallarda heqiqi herbi xidmetin alternativ (chixarilib) xidmetle evez olunmasina yol verilir.

Madde 77. Tarix ve medeniyyet abidelerinin qorunmasi
Tarix ve medeniyyet abidelerini qorumaq her bir $exsin borcudur.

Madde 78. Etraf muhitin qorunmasi
Etraf muhitin qorunmasi her bir $exsin borcudur.

Madde 79. Qanuna zidd vezifelerin icrasina yol verilmemesi
Hech kes Azerbaycan Respublikasinin Konstitusiyasina ve ya qanunlarina zidd vezifelerin icrasina mecbur edile bilmez.

Madde 80. Mesuliyyet
Konstitusiyanin ve qanunlarin pozulmasi, o cumleden Konstitusiyada ve qanunlarda nezerde tutulan huquqlardan sui-istifade ve ya vezifelerin yerine yetirilmemesi qanunla mueyyen edilen mesuliyyete sebeb olur.



Uchuncu bolme

Dovlet hakimiyyeti


V fesil

Qanunvericilik hakimiyyeti

Madde 81. Qanunvericilik hakimiyyetinin heyata kechirilmesi
Azerbaycan Respublikasinda qanunvericilik hakimiyyetini Azerbaycan Respublikasinin Milli Meclisi heyata kechirir.

Madde 82. Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin say terkibi
Azerbaycan Respublikasinin Milli Meclisi 125 deputatdan ibaretdir.

Madde 83. Azerbaycan Respublikase Milli Meclisi deputatlarinin sechkilerinin esaslari
Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin deputatlari majoritar (chixarilib) sechki sistemi, umumi, beraber ve birba$a sechki huququ esasinda serbest, $exsi ve gizli sesverme yolu ile sechilirler.

Madde 84. Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisi chagiri$inin selahiyyet muddeti
I. Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin her chagiri$inin selahiyyet muddeti 5 ildir.
II. Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin her chagiri$inin sechkileri her be$ ilden bir noyabr ayinin birinci bazar gunu kechirilir.
III. Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin deputatlarinin selahiyyet muddeti Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin chagiri$inin selahiyyet muddeti ile mehdudla$ir.
IV. Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin deputatligindan chixanlarin yerine yeni sechkiler kechirilerse, yeni sechilen deputatin selahiyyet muddeti deputatliqdan chixanin qalan selahiyyet muddeti ile mehdudla$ir.

Madde 85. Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin deputatligina namizedlere aid telebler
I. Azerbaycan Respublikasinin ya$i 25-den a$agi olmayan her bir vetenda$i qanunla mueyyen edilmi$ qaydada Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin deputati sechile biler.
II. Ikili vetendaligi olan, ba$qa dovletler qar$isinda ohdeliyi olan, icra ve ya mehkeme hakimiyyeti sistemlerinde qulluq eden, elmi, pedaqoji ve yaradiciliq fealiyyeti istisna olmaqla, ba$qa odeni$li fealiyyetle me$gul olan $exsler, din xadimleri, fealiyyet qabiliyyetsizliyi mehkeme terefinden tesdiq edilen, agir cinayetlere gore mehkum olunmu$ $exsler, mehkemenin qanuni quvveye minmi$ hokmu ile azadliqdan mehrumetme yerlerinde ceza cheken $exsler Azerbaycan Respublikasinin Milli Meclisine deputat sechile bilmezler.

Madde 86. Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisi deputatlarinin sechkilerinin neticelerinin yoxlanilmasi ve tesdiqi
Sechkilerin neticelerinin duzgunluyunu qanunla mueyyen olunmu$ qaydada Azerbaycan Respublikasinin Konstitusiya Mehkemesi yoxlayir ve tesdiq edir.

Madde 87. Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisi deputatlarinin selahiyyetinin bitmesi
I. Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisi deputatlarinin selahiyyetleri Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin yeni chagiri$inin ilk iclas gunu bitir.
II. Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisi deputatligindan chixanlarin yerine sechkiler Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin selahiyyet muddetinin bitmesine 120 gunden az muddet qalarsa, kechirilmir.
III. Azerbaycan Respublikasinin Milli Meclisi 83 deputatinin selahiyyetleri tesdiq olunduqda selahiyyetlidir.

Madde 88. Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin sessiyalari
I. Azerbaycan Respublikasinin Milli Meclisi her il iki novbeti yaz ve payiz sessiyalarina yigilir.
(chixarilib)
Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin 83 deputatinin selahiyyetleri tesdiq edildikden sonra Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin ilk iclasi hemin gunden ba$layaraq bir hefteden gec olmayaraq chagirilir.
Azerbaycan Respublikasinin Milli Meclisine sechkilerden sonra martin 10-dek onun 83 deputatinin selahiyyetleri tesdiq edilmezse, Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin ilk iclasinin kechirilme vaxtini Azerbaycan Respublikasinin Konstitusiya Mehkemesi mueyyen edir.
II. Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin novbedenkenar sessiyalarini Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin sedri Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin ve ya Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin 42 deputatinin telebi esasinda chagirir.
III. Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin novbedenkenar sessiyasinin gundeliyini muvafiq olaraq onun chagirilmasini teleb edenler mueyyenle$dirir. Bu gundelikdeki meselelere baxildiqdan sonra novbedenkenar sessiyanin i$i bitir.

Madde 89. Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisi deputatligindan mehrumetme ve Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin deputatlarinin selahiyyetlerinin itirilmesi
I. Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin deputati a$agidaki hallarda mandatindan mehrum edilir:
1) sechkiler zamani seslerin duzgun hesablanmadigi a$kar olunduqda;
2) Azerbaycan Respublikasi vetenda$ligindan chixdiqda ve ya ba$qa dovletin vetenda$ligini qebul etdikde;
3) cinayet toretdikde ve mehkemenin qanuni quvveye minmi$ hokmu olduqda;
4) dovlet orqanlarinda vezife tutduqda, din xadimi olduqda, sahibkarliq, kommersiya ve ba$qa odeni$li fealiyyetle me$gul olduqda (elmi, pedaqoji ve yaradiciliq fealiyyeti istisna olmaqla);
5) ozu imtina etdikde;
(chixarilib)
Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin deputatligindan mehrumetme haqqinda qerar qanunla mueyyen edilmi$ qaydada qebul edilir.
II. Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin deputatlari oz selahiyyetlerini daimi icra ede bilmedikde ve qanunda nezerde tutulmu$ diger hallarda onlarin selahiyyetleri itirilir. Muvafiq qerarin qebul edilme qaydasi qanunla mueyyen edilir.

Madde 90. Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin deputatlarinin toxunulmazligi
I. Selahiyyet muddeti erzinde Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisi deputatinin $exsiyyeti toxunulmazdir. Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin deputati selahiyyet muddeti erzinde cinayet ba$inda yaxalanma hallarindan ba$qa, cinayet mesuliyyetine celb edile bilmez, tutula bilmez, onun baresinde mehkeme qaydasinda inzibati tenbeh tedbirleri tetbiq edile bilmez, axtari$a meruz qala bilmez, $exsi muayine edile bilmez. Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin deputati cinayet ba$inda yaxalanarsa tutula biler. Bele olduqda Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin deputatini tutan orqan bu barede derhal Azerbaycan Respublikasinin Ba$ prokuroruna xeber vermelidir.
II. Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin deputatinin toxunulmazligina yalniz Azerbaycan Respublikasi Ba$ prokurorunun teqdimatina esasen Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin qerari ile xitam verile biler.

Madde 91. Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisi deputatinin mesuliyyete celb olunmasina qoyulan qadaganlar
Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin deputatlari Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisindeki fealiyyetine, sesvermeye ve soylediyi fikre gore mesuliyyete celb oluna bilmezler. Raziligi olmadan onlardan bu hallarla elaqedar izahat, ifade teleb edile bilmez.

Madde 92. Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin i$inin te$kili
Azerbaycan Respublikasinin Milli Meclisi oz i$ qaydasini mueyyen edir ve Milli Meclisin muvafiq orqanlarini yaradir, o cumleden oz sedrini ve onun muavinlerini sechir, daimi ve bashqa komissiyalar te$kil edir, hesablama palatasi yaradir.

Madde 93. Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin aktlari
I. Azerbaycan Respublikasinin Milli Meclisi oz selahiyyetlerine aid meseleler uzre Konstitusiya qanunlari, qanunlar ve qerarlar qebul edir.
II. Azerbaycan Respublikasinin Milli Meclisinde Konstitusiya qanunlari, qanunlar ve qerarlar bu Konstitusiya ile nezerde tutulmu$ qaydada qebul edilir.
III. Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin deputatlari sesverme huququnu $exsen heyata kechirirler.
IV. Qanunlarda ve Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin qerarlarinda icra hakimiyyeti ve mehkeme orqanlarina konkret tap$iriqlar nezerde tutula bilmez.

Madde 94. Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin mueyyen etdiyi umumi qaydalar
I. Azerbaycan Respublikasinin Milli Meclisi a$agidaki meselelere dair umumi qaydalar mueyyen edir:
1) bu Konstitusiyada tesbit edilmi$ insan ve vetenda$ huquqlarindan ve azadliqlarindan istifade, bu huquqlarin ve azadliqlarin dovlet teminati;
2) Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin sechkileri;
3) Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisine sechkiler ve Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin deputatlarinin statusu;
4) referendum;
5) mehkeme qurulu$u ve hakimlerin statusu; prokurorluq; vekillik ve notariat;
6) mehkeme icraati, mehkeme qerarlarinin icrasi;
7) belediyyelere sechkiler ve belediyyelerin statusu;
8) fovqeleade veziyyet rejimi; herbi veziyyet rejimi;
9) dovlet teltifleri;
10) fiziki ve huquqi $exslerin statusu;
11) mulki huquq obyektleri;
12) Eqdler, mulki muqavileler, numayendelik ve vereselik;
13) mulkiyyet huququ, o cumleden dovlet, xususi ve belediyye mulkiyyetinin huquqi rejimi, eqli mulkiyyet huququ; diger e$ya huquqlari; ohdelik huququ;
14) aile munasibetleri, o cumleden himayechilik ve qeyyumluq;
15) maliyye fealiyyetinin esaslari, vergiler, rusumlar ve odeni$ler; gomruk i$i;
16) emek munasibetleri ve sosial teminat;
17) cinayetlerin ve ba$qa huquq pozuntularinin mueyyen edilmesi, onlarin toredilmesine gore mesuliyyetin teyin edilmesi;
18) mudafie ve herbi qulluq;
19) dovlet qullugu;
20) tehlukesizliyin esaslari;
21) erazi qurulu$u; dovlet serhedi rejimi;
22) beynelxalq muqavilelerin tesdiqi ve legvi;
23) rabite ve neqliyyat i$i;
24) statistika, metrologiya ve standartlar;
25) gomruk i$i;
26. ticaret i$i ve birja fealiyyeti;
27) bank i$i, muhasibat, sigorta.
II. Bu maddenin 2-ci, 3-cu, 4-cu bendlerinde gosterilen meselelere dair qanunlar 83 ses choxlugu ile, qalan meselelere dair qanunlar ise 63 ses choxlugu ile qebul edilir.
III. Bu maddenin birinci hissesine Konstitusiya qanunu ile elaveler edile biler.

Madde 95. Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin hell etdiyi meseleler
I. Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin selahiyyetine a$agidaki meselelerin helli aiddir:
1) Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin i$inin te$kili;
2) Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin teqdimati ile Azerbaycan Respublikasi diplomatik numayendeliklerinin tesis edilmesi;
3) inzibati erazi bolgusu;
4) dovletlerarasi muqavilelerin tesdiq ve legv edilmesi;
5) Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin teqdimatina esasen Azerbaycan Respublikasi dovlet budcesinin tesdiq edilmesi ve onun icrasina nezaret;
6) Azerbaycan Respublikasinin prezidentinin teqdimati ile Azerbaycan Respublikasinin insan huquqlari uzre muvekkilinin sechilmesi;
7) Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin teqdimatina esasen Azerbaycan Respublikasinin herbi doktrinasinin tesdiqi;
8) bu Konstitusiyada nezerde tutulmu$ hallarda Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin fermanlarinin tesdiqi;
9) Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin teqdimatina esasen Azerbaycan Respublikasinin Ba$ nazirinin vezifeye teyin edilmesine raziliq verilmesi;
10) Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin teqdimatina esasen Azerbaycan Respublikasi Konstitusiya Mehkemesi, Azerbaycan Respublikasi Ali Mehkemesi ve Azerbaycan Respublikasi appelyasiya mehkemesi hakimlerinin teyin edilmesi;
11) Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin teqdimatina esasen Azerbaycan Respublikasi Ba$ prokurorunun vezifeye teyin ve vezifeden azad edilmesine raziliq verilmesi;
12) Azerbaycan Respublikasi Konstitusiya Mehkemesinin teqdimatina esasen Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin impichment qaydasinda vezifeden kenarla$dirilmasi;
13) Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin teqdimatina esasen hakimlerin vezifeden kenarla$dirilmasi;
14) Azerbaycan Respublikasinin Nazirler Kabinetine etimad meselesinin hell edilmesi;
15) Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin teqdimatina esasen Azerbaycan Respublikasi Milli Banki Idare Heyeti uzvlerinin vezifeye teyin ve vezifeden azad edilmesi;
16) Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin teqdimatina esasen Azerbaycan Respublikasi Silahli Quvvelerinin teyinati ile bagli olmayan vezifelerin icrasina celb edilmesine raziliq verilmesi;
17) Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin muracietine esasen muharibe elan edilmesine ve sulh baglanmasina icaze verilmesi;
18) referendum teyin edilmesi;
19) amnistiya.
II. Bu maddenin 1-5-ci bendlerinde gosterilen meselelere dair 63 ses choxlugu ile qanunlar, qalan meselelere dair ise bu Konstitusiyada ba$qa qayda nezerde tutulmayibsa, eyni qaydada qerarlar qebul edilir.
III. Bu Konstitusiyada Azerbaycan Respublikasinin Milli Meclisinin selahiyyetlerine aid edilen diger meselelere,Azerbaycan Respublikasinin Milli Meclisinin munasibetinin bildirilmesi zeruri olan meselelere dair de qerarlar qebul edilir.
IV. Bu maddenin birinci hissesine Konstitusiya qanunu ile elaveler edile biler.

Madde 96. Qanunvericilik te$ebbusu huququ
I. Azerbaycan Respublikasinin Milli Meclisinde qanunvericilik te$ebbusu huququ (qanun layihelerini ve ba$qa meseleleri Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin muzakiresine teqdim etmek huququ) Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin deputatlarina, Azerbaycan Respublikasinin Prezidentine, Azerbaycan Respublikasinin Ali Mehkemesine,Azerbaycan Respublikasinin Prokurorluguna ve Naxchivan Muxtar Respublikasinin Ali Meclisine mensubdur.
II. Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin, Azerbaycan Respublikasi Ali Mehkemesinin, Azerbaycan Respublikasinin Prokurorlugunun ve Naxchivan Muxtar Respublikasi Ali Meclisinin qanunvericilik te$ebbusu qaydasinda Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin muzakiresine verdiyi qanun ve ya qerar layiheleri muzakireye teqdim olunmu$ $ekilde chixarilir ve sese qoyulur.
III. Bele qanun ve ya qerar layihelerinde deyi$iklikler qanunvericilik te$ebbusu huququndan istifade eden orqanin raziligi ile edile biler.
IV. Qanunvericilik te$ebbusu qaydasinda Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin, Azerbaycan Respublikasi Ali Mehkemesinin, Azerbaycan Respublikasinin Prokurorlugunun ve ya Naxchivan Muxtar Respublikasi Ali Meclisinin Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisine teqdim etdiyi qanun ve ya qerar layiheleri iki ay erzinde sese qoyulur.
V. Qanun ve ya qerar layihesini Azerbaycan Respublikasinin Prezidenti, Azerbaycan Respublikasinin Ali Mehkemesi, Azerbaycan Respublikasinin Prokurorlugu ve ya Naxchivan Muxtar Respublikasinin Ali Meclisi tecili elan edibse, bu muddet 20 gun te$kil edir.

Madde 97. Qanunlarin imzalanmaq uchun teqdim olunmasi muddeti
I. Qanunlar qebul edildiyi gunden 14 gun muddetinde Azerbaycan Respublikasinin Prezidentine imzalanmaq uchun teqdim edilir.
II. Tecili elan olunan qanun layihesi Azerbaycan Respublikasinin Prezidentine imzalanmaq uchun qebul edildiyi gunden 24 saat erzinde teqdim edilir.

Madde 98. Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin aktlarinin quvveye minmesi
Qanunun ve Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin qerarinin ozunde ba$qa qayda nezerde tutulmayibsa, qanun ve qerar derc edildiyi gunden quvveye minir.



VI fesil

Icra hakimiyyeti

Madde 99. Icra hakimiyyetinin mensubiyyeti
Azerbaycan Respublikasinda icra hakimiyyeti Azerbaycan Respublikasi Prezidentine mensubdur.

Madde 100. Azerbaycan Respublikasinin Prezidentliyine namizedlere aid telebler
Ya$i otuz be$d?n a$agi olmayan, Azerbaycan Respublikasinin erazisinde 10 ilden artiq daimi ya$ayan, sechkilerde i$tirak etmek huququna malik olan, o cumleden agir cinayete gore mehkum olunmayan, ba$qa dovletler qar$isinda ohdeliyi olmayan, ali tehsilli, ikili vetenda$ligi olmayan Azerbaycan Respublikasinin vetenda$i Azerbaycan Respublikasinin Prezidenti sechile biler.

Madde 101. Azerbaycan Respublikasi Prezidenti sechkilerinin esaslari
I. Azerbaycan Respublikasinin Prezidenti umumi, beraber ve birba$a sechki huququ esasinda, serbest, $exsi ve gizli sesverme yolu ile 5 il muddetine sechilir.
II. Azerbaycan Respublikasinin Prezidenti sesvermede i$tirak edenlerin yarisindan choxunun ses choxlugu ile sechilir.
III. Bu ses choxlugu sesvermenin birinci dovresinde toplanmayibsa, sesverme gununden sonra ikinci bazar gunu sesvermenin ikinci dovresi kechirilir. Ikinci dovrede ancaq birinci dovrede en chox ses toplami$ iki namized, yaxud en chox ses toplami$ ve oz namizedliyini geri goturmu$ namizedlerden sonra gelen iki namized i$tirak edir.
IV. Sesvermenin ikinci dovresinde (chixarilib) ses choxlugu toplayan namized Azerbaycan Respublikasinin Prezidenti sechilmi$ sayilir.
V. Hech kes iki defeden artiq tekraren Azerbaycan Respublikasinin Prezidenti sechile bilmez.
VI. Bu maddenin tetbiqi qaydasi qanunla mueyyen edilir.

Madde 102. Azerbaycan Respublikasi Prezidenti sechkilerinin yekunlari
Azerbaycan Respublikasi Prezidenti sechkilerinin yekunlari haqqinda melumati sesverme gununden sonra 14 gun erzinde Azerbaycan Respublikasinin Konstitusiya Mehkemesi resmen elan edir.

Madde 103. Azerbaycan Respublikasinin Prezidenti secilmi$ $exsin andi
I. Azerbaycan Respublikasinin Prezidenti sechilmi$ $exs Azerbaycan Respublikasi Prezidenti sechkilerinin yekunlari haqqinda melumatin elan olundugu gunden ba$layaraq 3 gun erzinde Konstitusiya Mehkemesi hakimlerinin i$tiraki ile bele bir and ichir: 'Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin selahiyyetlerini heyata kechirerken Azerbaycan Respublikasinin Konstitusiyasina emel edeceyime, dovletin musteqilliyini ve erazi butovluyunu qoruyacagima, xalqa leyaqetle xidmet edeceyime and ichirem'.
II. And ichdiyi gunden Azerbaycan Respublikasinin Prezidenti oz selahiyyetlerinin icrasina ba$lami$ sayilir.



Madde 104. Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin oz selahiyyetlerini daimi icra ede bilmemesi
I. Azerbaycan Respublikasinin Prezidenti istefa verdikde, sehhetine gore oz selahiyyetlerini icra etmek qabiliyyetini tamamile itirdikde, bu Konstitusiya ilee nezerde tutulmu$ hallarda ve qaydada vezifesinden kenarla$dirildiqda vaxtindan evvel vezifeden getmi$ sayilir.
II. Azerbaycan Respublikasinin Prezidenti istefa verdikde onun istefa erizesi Azerbaycan Respublikasinin Konstitusiya Mehkemesine teqdim olunur. Azerbaycan Respublikasinin Konstitusiya Mehkemesi istefa erizesini Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin ozunun verdiyine emin oldugu teqdirde Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin istefasinin qebul olunmasi haqqinda qerar qebul edir. Hemin andan Azerbaycan Respublikasinin Prezidenti istefa verdiyine gore vezifeden getmi$ sayilir.
III. Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin sehhetine gore oz selahiyyetlerini icra etmek qabiliyyetini tamamile itirdiyi barede melumat verildikde Azerbaycan Respublikasinin Milli Meclisi bu faktin aydinla$dirilmasi uchun Azerbaycan Respublikasinin Konstitusiya Mehkemesine muraciet edir. Azerbaycan Respublikasinin Konstitusiya Mehkemesi bu barede qerari hakimlerin 6 ses choxlugu ile qebul edir. Eger Azerbaycan Respublikasinin Konstitusiya Mehkemesi bu fakti tesdiq etmezse, mesele bununla bitmi$ sayilir.

Madde 105. Azerbaycan Respublikasinin Prezidenti vezifeden getdikde onun selahiyyetlerinin icrasi
I. Azerbaycan Respublikasinin Prezidenti vaxtindan evvel vezifeden getdikde uch ay erzinde novbedenkenar Azerbaycan Respublikasinin Prezidenti sechkileri kechirilir. Bu halda Azerbaycan Respublikasinin yeni Prezidenti sechilenedek Azerbaycan Respublikasinin Prezidenti selahiyyetlerini Azerbaycan Respublikasinin ba$ naziri icra edir.
II. Bu muddet erzinde Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin selahiyyetlerini icra eden Azerbaycan Respublikasinin ba$ naziri istefa verdikde, sehhetine gore oz selahiyyetlerini icra etmek qabiliyyetini tamamile itirdikde Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin selahiyyetlerini Azerbaycan Respublikasinin Milli Meclisinin sedri icra edir.
III. Bu maddenin ikinci hissesinde gosterilen sebeblere gore Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin selahiyyetlerini Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin sedrinin icra etmesi mumkun olmadiqda Azerbaycan Respublikasinin Milli Meclisi Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin selahiyyetlerinin ba$qa vezifeli $exs terefinden icrasi haqqinda qerar qebul edir.

Madde 106. Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin toxunulmazligi
Azerbaycan Respublikasinin Prezidenti toxunulmazliq huququna malikdir. Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin $eref ve leyaqeti qanunla qorunur.

Madde 107. Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin vezifeden kenarla$dirilmasi
I. Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin vezifeden kenarla$dirilmasi te$ebbusu Azerbaycan Respublikasinin Prezidenti agir cinayet toretdikde Azerbaycan Respublikasi Konstitusiya Mehkemesinin te$ebbusu ile Azerbaycan Respublikasi Ali Mehkemesinin 30 gun muddetinde verilen reyi esasinda Azerbaycan Respublikasinin Milli Meclisi qar$isinda ireli surule biler.
II. Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin deputatlarinin 95 ses choxlugu ile qebul olunmu$ qerar esasinda Azerbaycan Respublikasinin Prezidenti vezifeden kenarla$dirila biler. Bu qerari Azerbaycan Respublikasi Konstitusiya Mehkemesinin sedri imzalayir. Azerbaycan Respublikasinin Konstitusiya Mehkemesi hemin qerarin imzalanmasina bir hefte erzinde terefdar chixmazsa, qerar quvveye minmir.
III. Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin vezifeden kenarla$dirilmasi haqqinda qerar Azerbaycan Respublikasi Konstitusiya Mehkemesinin Azerbaycan Respublikasinin Milli Meclisine muraciet etdiyi gunden ba$layaraq 2 ay erzinde qebul olunmalidir. Bu muddetde gosterilen qerar qebul edilmese, Azerbaycan Respublikasinin Prezidentine qar$i ireli surulmu$ ittiham redd edilmi$ sayilir.

Madde 108. Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin teminati
Azerbaycan Respublikasinin Prezidenti ve onun ailesi dovlet hesabina temin edilir. Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin ve onun ailesinin tehlukesizliyini xususi muhafize xidmetleri temin edir.

Madde 109. Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin selahiyyetleri
Azerbaycan Respublikasinin Prezidenti:
1) Azerbaycan Respublikasinin Milli Meclisine sechkileri teyin edir;
2) Azerbaycan Respublikasinin dovlet budcesini Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin tesdiqine teqdim edir;
3) dovlet iqtisadi ve sosial proqramlarini tesdiq edir;
4) Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin raziligi ile Azerbaycan Respublikasinin Ba$ nazirini vezifeye teyin edir; Azerbaycan Respublikasinin Ba$ nazirini vezifeden azad edir;
5) Azerbaycan Respublikasi Nazirler Kabinetinin uzvlerini vezifeye teyin ve vezifeden azad edir; zeruri hallarda Azerbaycan Respublikasi Nazirler Kabinetinin iclaslarina sedrlik edir;
6) Azerbaycan Respublikasi Nazirler Kabinetinin istefasi haqqinda qerar qebul edir;
7) Azerbaycan Respublikasinin dovlet budcesinde icra hakimiyyeti uchun nezerde tutulmu$ xercler cherchivesinde merkezi ve yerli icra hakimiyyeti orqanlari yaradir;
8) Azerbaycan Respublikasinin Nazirlir Kabinetinin ve Naxchivan Muxtar Respublikasi Nazirler Kabinetinin qerar ve serencamlarini, merkezi ve yerli icra hakimiyyeti orqanlarinin aktlarini legv edir;
9) Azerbaycan Respublikasinin Konstitusiya Mehkemesi, Azerbaycan Respublikasinin Ali Mehkemesi ve Azerbaycan Respublikasinin apellyasiya mehkemeleri hakimlerinin vezifeye teyin edilmesi haqqinda Azerbaycan Respublikasinin Milli Meclisine teqdimatlar verir; Azerbaycan Respublikasinin diger mehkemelerinin hakimlerini vezifeye teyin edir; Azerbaycan Respublikasinin Ba$ prokurorunu Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin raziligi ile vezifeye teyin ve vezifeden azad edir;
10) Azerbaycan Respublikasi Milli Banki Idare Heyeti uzvlerinin vezifeye teyin ve vezifeden azad edilmesi barede Azerbaycan Respublikasinin Milli Meclisine teqdimat verir;
11) Azerbaycan Respublikasinin herbi doktrinasini Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin tesdiqine verir;
12) Azerbaycan Respublikasi Silahli Quvvelerinin ali komanda heyetini vezifeye teyin ve vezifeden azad edir;
13) Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin icra aparatini te$kil edir ve onun rehberini teyin edir;
14) Azerbaycan Respublikasinin insan huquqlari uzre muvekkilinin sechilmesi haqqinda Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisine teqdimat verir;
15) Azerbaycan Respublikasinin xarici olkelerde ve beynelxalq te$kilatlarda diplomatik numayendeliklerinin tesis edilmesi haqqinda Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisine teqdimat verir, Azerbaycan Respublikasinin xarici olkelerde ve beynelxalq te$kilatlarda diplomatik numayendelerini teyin edir ve geri chagirir;
16) xarici dovletlerin diplomatik numayendelerinin etimadname ve ovdetnamelerini qebul edir;
17) dovletlerarasi ve hokumetlerarasi beynelxalq muqavileler baglayir, dovletlerarasi beynelxalq muqavileleri tesdiq ve legv olunmaq uchun Azerbaycan Respublikasinin Milli Meclisine teqdim edir; tesdiqnameleri imzalayir;
18) referendum teyin edir;
19) qanunlari imzalayir ve derc edir;
20) vetenda$liq meselelerini hell edir;
21) siyasi siginacaq verilmesi meselelerini hell edir;
22) efv edir;
23) dovlet teltifleri ile teltif edir;
24) ali herbi ve ali xususi rutbeler verir;
25) umumi ve qismen seferberlik elan edir, habele seferberlik uzre chagirilanlari terxis edir;
26) Azerbaycan Respublikasi vetenda$larinin muddetli heqiqi herbi xidmete chagirilmasi ve muddetli heqiqi herbi xidmetde olan herbi qulluqchularin ehtiyata buraxilmasi barede qerarlar qebul edir;
27) Azerbaycan Respublikasinin Tehlukesizlik $urasini yaradir;
28) Azerbaycan Respublikasi Silahli Quvvelerinin teyinati ile bagli olmayan vezifelerin icrasina celb edilmesine raziliq verilmesi barede Azerbaycan Respublikasinin Milli Meclisine teqdimat verir;
29) fovqelade ve herbi veziyyet elan edir;
30) Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin raziligi ile muharibe elan edir ve sulh baglayir;
31) Azerbaycan Respublikasinin dovlet budcesinde bu meqsedler uchun nezerde tutulmu$ xercler chercivesinde xususi muhafize xidmetleri yaradir;
32) Bu Konstitusiya ile Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin ve mehkeme orqanlarinin selahiyyetlerine aid edilmeyen diger meseleleri icra qaydasinda hell edir.

Madde 110. Qanunlarin imzalanmasi
I. Azerbaycan Respublikasinin Prezidenti qanunlari ona teqdim olunmu$ gunden ba$layaraq 56 gun erzinde imzalayir. Qanun Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin etirazini dogurursa, o, qanunu imzalamayib oz etirazlare ile birlikde gosterilen muddet erzinde Azerbaycan Respublikasinin Milli Meclisine qaytara biler.
II. Konstitusiya qanunlari Azerbaycan Respublikasinin Prezidenti terefinden imzalanmazsa, quvveye minmir. Azerbaycan Respublikasinin Milli Meclisi 83 ses choxlugu ile qebul edilen qanunlari 95 ses choxlugu ile, 63 ses choxlugu ile qebul edilen qanunlari ise 83 ses choxlugu ile yeniden qebul ederse, bele qanunlar tekrar sesvermeden sonra quvveye minir.

Madde 111. Herbi veziyyet elan edilmesi
Azerbaycan Respublikasinin Prezidenti Azerbaycan Respublikasi erazisinin mueyyen hissesi faktik i$gal olunduqda, xarici dovlet ve ya dovletler Azerbaycan Respublikasina muharibe elan etdikde, Azerbaycan Respublikasina qar$i real silahli hucum tehlukesi yarandiqda, Azerbaycan Respublikasinin erazisi blokadaya alindiqda, habele bele blokada uchun real tehluke olduqda Azerbaycan Respublikasinin butun erazisinde ve ya ayri-ayri yerlerinde herbi veziyyet elan edir ve bu barede qebul etdiyi fermani 24 saat muddetinde Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin tesdiqine verir.

Madde 112. Fovqelade veziyyet tetbiq edilmesi
Azerbaycan Respublikasinin Prezidenti tebii felaketler, epidemiyalar, epizootiyalar, boyuk ekoloji ve ba$qa qezalar ba$ verdikde, habele Azerbaycan Respublikasinin erazi butovluyunun pozulmasina, dovlete qar$i qiyama ve ya dovlet chevrili$ine yoneldilen hereketler edildikde, zorakiliqla mu$ayiet olunan kutlevi igti$a$lar yarandiqda, vetenda$larin heyati ve tehlukesizliyi, yaxud dovlet tesisatlarinin normal fealiyyeti uchun qorxu toreden diger munaqi$eler meydana geldikde Azerbaycan Respublikasinin ayri-ayri yerlerinde fovqelade veziyyet tetbiq edir ve bu barede qebul etdiyi fermani 24 saat muddetinde Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin tesdiqine verir.

Madde 113. Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin aktlari
I. Umumi qaydalar mueyyen etdikde Azerbaycan Respublikasinin Prezidenti fermanlar, ba$qa meseleler baresinde ise serencamlar qebul edir.
II. Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin ferman ve serencamlarinda ba$qa qayda nezerde tutulmayibsa, onlar derc edildiyi gunden quvveye minir.

Madde 114. Azerbaycan Respublikasi Nazirler Kabinetinin statusu
I. Azerbaycan Respublikasinin Prezidenti icra selahiyyetlerinin heyata kechirilmesinin te$kili meqsedi ile Azerbaycan Respublikasinin Nazirler Kabinetini yaradir.
II. Azerbaycan Respublikasinin Nazirler Kabineti Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin yuxari icra orqanidir.
III. Azerbaycan Respublikasinin Nazirler Kabineti Azerbaycan Respublikasinin Prezidentine tabedir ve onun qar$isinda cavabdehdir.
IV. Azerbaycan Respublikasi Nazirler Kabinetinin i$ qaydasini Azerbaycan Respublikasinin Prezidenti mueyyenle$dirir.

Madde 115. Azerbaycan Respublikasi Nazirler Kabinetinin terkibi
Azerbaycan Respublikasi Nazirler Kabinetinin terkibine Azerbaycan Respublikasinin Ba$ naziri, onun muavinleri, nazirler ve ba$qa merkezi icra hakimiyyeti orqanlarinin rehberleri daxildirler.

Madde 116. Azerbaycan Respublikasi Nazirler Kabinetinin istefasi
Yeni sechilmi$ Azerbaycan Respublikasinin Prezidenti vezifesini tutdugu ve selahiyyetlerini icra etmeye ba$ladigi gun Azerbaycan Respublikasinin Nazirler Kabineti Azerbaycan Respublikasi Prezidentine istefa verir.

Madde 117. Azerbaycan Respublikasi Nazirler Kabinetinin iclaslari
Azerbaycan Respublikasi Nazirler Kabinetinin iclaslarina, bir qayda olaraq Azerbaycan Respublikasinin Ba$ naziri sedrlik edir.

Madde 118. Azerbaycan Respublikasi Ba$ nazirinin teyin edilmesi qaydasi
I. Azerbaycan Respublikasinin Ba$ nazirini Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin raziligi ile Azerbaycan Respublikasinin Prezidenti teyin edir.
II. Azerbaycan Respublikasinin Ba$ naziri vezifesine namizedlik haqqinda teklifi Azerbaycan Respublikasinin Prezidenti onun oz vezifelerinin icrasina ba$ladigi gunden bir ay ve ya Azerbaycan Respublikasi Nazirler Kabinetinin istefa verdiyi gunden iki hefte muddetinden gec olmayaraq Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin muzakiresine teqdim edir.
III. Azerbaycan Respublikasinin Milli Meclisi Azerbaycan Respublikasinin Ba$ naziri vezifesine namizedlik haqqinda qerari hemin namizedliyin teqdim edildiyi gunden bir hefteden gec olmayaraq qebul edir. Gosterilen qayda pozularsa ve ya Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin teqdim etdiyi namizedlerin Azerbaycan Respublikasinin Ba$ naziri vezifesine teyin olunmasina uch defe raziliq verilmezse, Azerbaycan Respublikasinin Prezidenti Azerbaycan Respublikasinin Ba$ nazirini Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin raziligi olmadan teyin ede biler.

Madde 119. Azerbaycan Respublikasi Nazirler Kabinetinin selahiyyetleri
Azerbaycan Respublikasinin Nazirler Kabineti:
--- Azerbaycan Respublikasi dovlet budcesinin layihesini hazirlayib Azerbaycan Respublikasinin Prezidentine teqdim edir;
--- Azerbaycan Respublikasi dovlet budcesinin icrasini temin edir;
--- maliyye-kredit ve pul siyasetinin heyata kechirilmesini temin edir;
--- dovlet iqtisadi proqramlarinin heyata kechirilmesini temin edir;
--- dovlet sosial teminat proqramlarinin heyata kechirilmesini temin edir;
--- nazirliklere ve diger merkezi icra hakimiyyeti orqanlarina rehberlik edir, onlarin aktlarini legv edir;
--- Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin onun selahiyyetlerine aid etdiyi diger meseleleri hell edir.

Madde 120. Az?ebaycan Respublikasi Nazirler Kabinetinin aktlari
I. Umumi qaydalar mueyyen etdikde Azerbaycan Respublikasinin Nazirler Kabineti qerarlar, ba$qa meseleler uzre serencamlar qebul edir.
II. Azerbaycan Respublikasi Nazirler Kabinetinin qerar ve serencamlarinda ba$qa qayda nezerde tutulmayibsa, onlar derc edildiyi gunden quvveye minir.

Madde 121. Azerbaycan Respublikasi Nazirler Kabinetinin uzvluyune namizedlere dair telebler
I. Azerbaycan Respublikasinin Ba$ naziri vezifesine ya$i 30-dan a$agi olmayan, sechkilerde i$tirak etmek huququna malik, ali tehsilli, ba$qa dovlet qar$isinda ohdeliyi olmayan Azerbaycan Respublikasinin vetenda$i teyin edilir.
II. Azerbaycan Respublikasi Ba$ nazirinin muavini, nazir, diger merkezi icra hakimiyyeti orqaninin rehberi vezifesine ya$i 25-den a$agi olmayan, sechkilerde i$tirak etmek huququna malik, ali tehsilli, ba$qa dovlet qar$isinda ohdeliyi olmayan Azerbaycan Respublikasi vetenda$i teyin edilir.

Madde 122. Azerbaycan Respublikasi Nazirler Kabinetinin uzvlerine aid telebler
Azerbaycan Respublikasinin Ba$ naziri, onun muavinleri, nazirler, diger merkezi icra hakimiyyeti orqanlarinin rehberleri hech bir ba$qa sechkili ve ya teyinatli vezife tuta bilmezler, elmi, pedaqoji ve yaradiciliq fealiyyetinden ba$qa hech bir sahibkarliq, kommersiya ve diger odeni$li fealiyyetle me$gul ola bilmezler, vezife maa$indan, habele elmi, pedaqoji ve yaradiciliq fealiyyitine gore aldigi vesaitden ba$qa mevacib ala bilmezler.

Madde 123. Azerbaycan Respublikasi Ba$ nazirinin toxunulmazligi
I. Selahiyyet muddeti erzinde Azerbaycan Respublikasi Ba$ nazirinin $exsiyyeti toxunulmazdir.
II. Azerbaycan Respublikasinin Ba$ naziri cinayet ba$inda yaxalanma hallarindan ba$qa tutula bilmez, cinayet mesuliyyetine celb edile bilmez, onun baresinde mehkeme qaydasinda inzibati tenbeh tedbirleri tetbiq edile bilmez, axtari$a meruz qala bilmez, $exsi muayine edile bilmez.
III. Azerbaycan Respublikasinin Ba$ naziri cinayet ba$inda yaxalanarsa tutula biler. Bele olduqda onu tutan orqan bu barede derhal Azerbaycan Respublikasinin Ba$ prokuroruna xeber vermelidir.
IV. Azerbaycan Respublikasi Ba$ nazirinin toxunulmazligina yalniz Azerbaycan Respublikasi Ba$ prokurorunun teqdimatina esasen Azerbaycan Respublikasinin Prezidenti terefinden xitam verile biler.

Madde 124. Yerlerde icra hakimiyyeti
I. Yerlerde icra hakimiyyetini yerli icra hakimiyyetlerinin ba$chilari heyata kechirirler.
II. Icra hakimiyyeti ba$chilarini Azerbaycan Respublikasinin Prezidenti vezifeye teyin ve vezifeden azad edir.
III. Yerli icra hakimiyyetlerinin selahiyyetlerini Azerbaycan Respublikasinin Prezidenti mueyyen edir.


VII fesil

Mehkeme hakimiyyeti

Madde 125. Mehkeme hakimiyyetinin heyata kechirilmesi
I. Azerbaycan Respublikasinda mehkeme hakimiyyetini edalet muhakimesi yolu ile yalniz mehkeemeler heyata kechirirler.
II. Mehkeme hakimiyyetini Azerbaycan Respublikasinin Konstitusiya Mehkemesi, Azerbaycan Respublikasinin Ali Mehkemesi, Azerbaycan Respublikasinin apellyasiya mehkemeleri, Azerbaycan Respublikasinin umumi mehkemeleri ve diger ixtisasla$dirilmi$ mehkemeleri heyata kechirirler.
III. Mehkeme hakimiyyeti Konstitusiya, mulki ve cinayet mehkeme icraati vasitesile ve qanunla nezerde tutulmu$ diger vasiteler ile heyata kechirilir.
IV. Cinayet mehkeme icraatinda Azerbaycan Respublikasinin Prokurorlugu ve mudafie terefi i$tirak edir.
V. Mehkeme qurulu$u ve mehkeme icraati qaydasi qanunla mueyyen olunur.
VI. Mehkemelerin selahiyyetlerinin deyi$dirilmesi meqsedile mueyyen olunmami$ huquqi usullarin tetbiq edilmesi ve fovqelade mehkemelerin yaradilmasi qadagandir.

Madde 126. Hakimliye namizedlere aid telebler
I. Ya$i 30-dan a$agi olmayan, sechkilerde i$tirak etmek huququna malik olan, ali huquq tehsilli ve huquq$unas ixtisasi uzre 5 ilden artiq i$leyen Azerbaycan Respublikasi vetenda$lari hakim ola bilerler.
II. Hakimler hech bir ba$qa sechkili ve teyinatli vezife tuta bilmezler, elmi, pedaqoji ve yaradiciliq fealiyyetinden ba$qa hech bir sahibkarliq, kommersiya ve diger odeni$li fealiyyetle me$gul ola bilmezler, siyasi fealiyyetle me$gul ola bilmez ve siyasi partiyalara uzv ola bilmezler, vezife maa$indan, habele elmi, pedaqoji ve yaradiciliq fealiyyetine gore aldigi vesaitden ba$qa mevacib ala bilmezler.

Madde 127. Hakimlerin musteqilliyi, edalet muhakimesinin heyata kechirilmesinin esas prinsipleri ve $ertleri
I. Hakimler musteqildir, yalniz Azerbaycan Respublikasinin Konstitusiyasina ve qanunlarina tabedirler ve selahiyyetleri muddetinde deyi$ilmezdirler.
II. Hakimler i$lere qerezsiz, edaletle, tereflerin huquq beraberliyine, faktlara esasen ve qanuna muvafiq baxirlar.
III. Her hansi bir $exs terefinden ve her hansi bir sebebden bilavasite, yaxud dolayi yolla mehkeme icraatina mehdudiyyet qoyulmasi, qanuna zidd tesir, hede ve mudaxile edilmesi yolverilmezdir.
IV. Edalet muhakimesi vetenda$larin qanun ve mehkeme qar$isinda beraberliyi esasinda heyata kechirilir.
V. Butun mehkemelerde i$lerin icraati achiq aparilir.
I$e qapali iclasda baxilmasina yalniz o halda icaze verilir ki, mehkeme achiq icraatin dovlet, pe$e ve kommersiya sirrinin achilmasina sebeb olacagini guman edir, ya da vetenda$larin $exsi ve ya aile heyatinin mexfiliyini qorumaq zeruretinin movcudlugunu mueyyen edir.
VI. Qanunda nezerde tutulmu$ hallar istisna olmaqla, cinayet i$lerinin qiyabi meheme icraatina yol verilmir.
VII. Mehkeme icraati cheki$me prinsipi esasinda heyata kechirilir.
VIII. Mehkeme icraatinin istenilen merhelesinde her kesin mudafie huququ temin olunur.
IX. Edalet muhakimesi teqsirsizlik prezumpsiyasina esaslanir.
X. Azerbaycan Respublikasinda mehkeme icraati Azerbaycan Respublikasinin dovlet dilinde ve ya muvafiq yerin ehalisinin choxluq te$kil eden hissesinin dilinde aparilir. I$in i$tirakchisi olub mehkeme icraatinin aparildigi dili bilmeyen $exslerin i$in materiallari ile tam tani$ olmaq, mehkemede tercumechi vasitesi ile i$tirak etmek ve mehkemede ana dilinde chixi$ etmek huququ temin edilir.

Madde 128. Hakimlerin toxunulmazligi
I. Hakimler toxunulmazdirlar.
II. Hakim cinayet mesuliyyetine yalniz qanunda nezerde tutulan qaydada celb oluna biler.
III. Hakimlerin selahiyyetlerine yalniz qanunda nezerde tutulmu$ esaslara ve qaydalara muvafiq suretde xitam verile biler.
IV. Hakimlerin vezifeden kenarla$dirilmasi te$ebbusunu hakimler cinayet toretdikde Azerbaycan Respublikasinin Prezidenti Azerbaycan Respublikasi Ali Mehkemesinin reyi esasinda Azerbaycan Respublikasinin Milli Meclisi qar$isinda ireli sure biler. Muvafiq reyi Azerbaycan Respublikasinin Ali Mehkemesi Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin sorgusundan sonra 30 gun muddetinde teqdim etmelidir.
V. Azerbaycan Respublikasinin Konstitusiya Mehkemesi, Azerbaycan Respublikasinin Ali Mehkemesi ve Azerbaycan Respublikasinin Iqtisad Mehkemesi hakimlerinin i$den kenarla$dirilmasi haqqinda qerar Azerbaycan Respublikasinin Milli Meclisinde 83 ses choxlugu ile qebul edilir; ba$qa hakimlerin i$den kenarla$dirilmasi haqqinda qerar Azerbaycan Respublikasinin Milli Meclisinde 63 ses choxlugu ile qebul edilir.

Madde 129. Mehkeme qerarlari ve onlarin icrasi
Mehkemenin qebul etdiyi qerarlar dovletin adindan chixarilir ve onlarin icrasi mecburidir.

Madde 130. Azerbaycan Respublikasinin Konstitusiya Mehkemesi
I. Azerbaycan Respublikasinin Konstitusiya Mehkemesi 9 hakimden ibaretdir.
II. Azerbaycan Respublikasi Konstitusiya Mehkemesinin hakimlerini Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin teqdimati ile Azerbaycan Respublikasinin Milli Meclisi teyin edir.
III. Azerbaycan Respublikasinin Konstitusiya Mehkemesi Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin, Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin, Azerbaycan Respublikasi Nazirler Kabinetinin, Azerbaycan Respublikasi Ali Mehkemesinin, Azerbaycan Respublikasi Prokurorlugunun, Naxchivan Muxtar Respublikasi Ali Meclisinin sorgusu esasinda a$agidaki meseleleri hell edir:
1) Azerbaycan Respublikasi qanunlarinin, Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin ferman ve serencamlarinin, Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin qerarlarinin, Azerbaycan Respublikasi Nazirler Kabinetinin qerar ve serencamlarinin, merkezi icra hakimiyyeti orqanlarinin normativ huquqi aktlarinin Azerbaycan Respublikasi Konstitusiyasina uygunlugu;
2) Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin fermanlarinin, Azerbaycan Respublikasi Nazirler Kabinetinin qerarlarinin, merkezi icra hakimiyyeti orqanlarinin normativ huquqi aktlarinin Azerbaycan Respublikasi qanunlarina uygunlugu;
3) Azerbaycan Respublikasi Nazirler Kabinetinin qerarlarinin, merkezi icra hakimiyyeti orqanlarinin normativ huquqi aktlarinin Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin fermanlarina uygunlugu;
4) Azerbaycan Respublikasi Ali Mehkemesinin qerarlarinin qanunda nezerde tutulmu$ hallarda Azerbaycan Respublikasi Konstitusiyasina ve qanunlarina uygunlugu;
5) Belediyye aktlarinin Azerbaycan Respublikasi Konstitusiyasina, Azerbaycan Respublikasi qanunlarina, Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin fermanlarina, Azerbaycan Respublikasi Nazirler Kabinetinin qerarlarina (Naxchivan Muxtar Respublikasinda hem de Naxchivan Muxtar Respublikasinin Konstitusiyasina, qanunlarina ve Naxchivan Muxtar Respublikasi Nazirler Kabinetinin qerarlarina) uygunlugu;
6) Azerbaycan Respublikasinin quvveye minmemi$ dovletlerarasi muqavilelerinin Azerbaycan Respublikasi Konstitusiyasina uygunlugu; Azerbaycan Respublikasinin hokumetlerarasi muqavilelerinin Azerbaycan Respublikasi Konstitusiyasina ve qanunlarina uygunlugu;
7) (chixarilib);
7) Naxchivan Muxtar Respublikasi Konstitusiyasinin, qanunlarinin, Naxchivan Muxtar Respublikasi Ali Meclisinin qerarlarinin ve Nazirler Kabinetinin qerarlarinin Azerbaycan Respublikasi Konstitusiyasina uygunlugu; Naxchivan Muxtar Respublikasi qanunlarinin, Naxchivan Muxtar Respublikasi Nazirler Kabinetinin qerarlarinin, Azerbaycan Respublikasi qanunlarina uygunlugu; Naxchivan Muxtar Respublikasi Nazirler Kabinetinin qerarlarinin Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin fermanlarina ve Azerbaycan Respublikasi Nazirler Kabinetinin qerarlarina uygunlugu;
8) qanunvericilik, icra ve mehkeme hakimiyyetleri arasinda selahiyyetler bolgusu ile bagli mubahiseler.
IV. Azerbaycan Respublikasinin Konstitusiya Mehkemesi Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin, Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin, Azerbaycan Respublikasi Nazirler Kabinetinin, Azerbaycan Respublikasi Ali Mehkemesinin, Azerbaycan Respublikasi Prokurorlugunun, Naxchivan Muxtar Respublikasi Ali Meclisinin sorgusu esasinda Azerbaycan Respublikasinin Konstitusiyasini ve qanunlarini $erh edir.
V. Her kes onun huquq ve azadliqlarini pozan qanunvericilik ve icra hakimiyyeti orqanlarinin, belediyyelerin normativ aktlarindan, mehkeme aktlarindan qanun ve mueyyen edilmi$ qaydada bu maddenin III hissesinin 1-7-ci bendlerinde gosterilen meselelerin Azerbaycan Respublikasinin Konstitusiya Mehkemesi terefinden hell edilmesi uchun Azerbaycan Respublikasinin Konstitusiya Mehkemesine pozulmu$ insan huquq ve azadliqlarinin berpa edilmesi meqsedi ile $ikayet ede biler.
VI. Azerbaycan Respublikasinin qanunlari ile mueyyen edilmi$ qaydada mehkemeler insan huquq ve azadliqlarinin heyata kechirilmesi meseleleri ile bagli Azerbaycan Respublikasi Konstitusiyasinin ve qanunlarinin $erh edilmesi haqqinda Azerbaycan Respublikasinin Konstitusiya Mehkemesine muraciet ede bilerler.
VII. Azerbaycan Respublikasinin insan huquqlari uzre muvekkili insan huquq ve azadliqlarini pozan qanunvericilik ve icra hakimiyyeti orqanlarinin, belediyyelerin normativ aktlarindan, mehkeme aktlarindan qanunla mueyyen edilmi$ qaydada bu maddenin III hissesinin 1-7-ci bendlerinde gosterilen meselelerin Azerbaycan Respublikasinin Konstitusiya Mehkemesi terefinden hell edilmesi uchun Azerbaycan Respublikasinin Konstitusiya Mehkemesine sorgu vere biler.
VIII. Azerbaycan Respublikasinin Konstitusiya Mehkemesi bu Konstitusiyada nezerde tutulmu$ diger selahiyyetleri de heyata kechirir.
IX. Azerbaycan Respublikasinin Konstitusiya Mehkemesi oz selahiyyetlerine aid edilen meselelere dair qerarlar qebul edir. Azerbaycan Respublikasi Konstitusiya Mehkemesinin qerari Azerbaycan Respublikasi erazisinde mecburi quvveye malikdir.
X. Qanunlar ve diger aktlar, yaxud onlarin ayri-ayri muddealari, Azerbaycan Respublikasinin hokumetlerarasi muqavileleri Azerbaycan Respublikasi Konstitusiya Mehkemesinin qerarinda mueyyen edilmi$ muddetde quvveden du$ur; Azerbaycan Respublikasinin dovletlerarasi muqavileleri quvveye minmir.

Madde 131. Azerbaycan Respublikasinin Ali Mehkemesi
I. Azerbaycan Respublikasinin Ali Mehkemesi umumi ve ixtisasla$dirilmi$ mehkemelerin icraatina aid edilen mulki, cinayet ve diger i$ler uzre ali mehkeme orqanidir; o, kassasasiya qaydasinda edalet muhakimesini heyata kechirir; mehkemelerin praktikasina aid meseleler uzre izahatlar verir.
II. Azerbaycan Respublikasi Ali Mehkemesinin hakimlerini Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin teqdimati ile Azerbaycan Respublikasinin Milli Meclisi teyin edir.

Madde 132. Azerbaycan Respublikasinin appelyasiya mehkemeleri
I. Azerbaycan Respublikasinin appelyasiya mehkemeleri qanunla onlarin selahiyyetlerine aid edilmi$ i$ler uzre yuxari instansiya mehkemeleridir.
II. Azerbaycan Respublikasinin appelyasiya mehkemelerinin hakimlerini Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin teqdimati ile Azerbaycan Respublikasinin Milli Meclisi teyin edir.

Madde 133. Azerbaycan Respublikasinin Prokurorlugu
I. Azerbaycan Respublikasinin Prokurorlugu qanunla nezerde tutulmu$ qaydada ve hallarda qanunlarin (chixarilib) icra ve tetbiq olunmasina nezaret edir; qanunla nezerde tutulmu$ hallarda cinayet i$leri ba$layir ve istintaq aparir; mehkemede dovlet ittihamini mudafie edir; mehkemede iddia qaldirir; mehkeme qerarlarindan protest verir.
II. Azerbaycan Respublikasinin Prokurorlugu erazi ve ixtisaslasdirilmi$ prokurorlarin Azerbaycan Respublikasi Ba$ prokuroruna tabeliyine esaslanan vahid merkezle$dirilmi$ orqandir.
III. Azerbaycan Respublikasinin Ba$ prokurorunu Azerbaycan Respublikasinin Prezidenti Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin raziligi ile vezifeye teyin ve vezifeden azad edir.
IV. Azerbaycan Respublikasi Ba$ prokurorunun muavinlerini, respublika ixtisasla$dirilmi$ prokurorluqlara rehberlik eden prokurorlari, Naxchivan Muxtar Respublikasinin Prokurorunu Azerbaycan Respublikasi Ba$ prokurorunun teqdimati ile Azerbaycan Respublikasinin Prezidenti vezifeye teyin ve vezifeden azad edir.
V. Erazi ve ixtisasla$dirilmi$ prokurorlari Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin raziligi ile Azerbaycan Respublikasinin Ba$ prokuroru vezifeye teyin ve vezifeden azad edir.


VIII fesil

Naxchivan Muxtar Respublikasi

Madde 134. Naxchivan Muxtar Respublikasinin statusu
I. Naxchivan Muxtar Respublikasi Azerbaycan Respublikasinin terkibinde muxtar dovletdir.
II. Naxchivan Muxtar Respublikasinin statusu bu Konstitusiya ile mueyyen edilir.
III. Naxchivan Muxtar Respublikasi Azerbaycan Respublikasinin ayrilmaz terkib hissesidir.
IV. Azerbaycan Respublikasi Konstitusiyasi, qanunlari, Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin fermanlari ve Azerbaycan Respublikasi Nazirler Kabinetinin qerarlari Naxchivan Muxtar Respublikasinin erazisinde mecburidir.
V. Naxchivan Muxtar Respublikasi Ali Meclisinin qebul etdiyi Naxchivan Muxtar Respublikasinin Konstitusiyasi ve qanunlari muvafiq olaraq Azerbaycan Respublikasinin Konstitusiyasina ve qanunlarina; Naxchivan Muxtar Respublikasinin Nazirler Kabinetinin qebul etdiyi qerarlar Azerbaycan Respublikasi Konstitusiyasina, qanunlarina, Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin fermanlarina, Azerbaycan Respublikasi Nazirler Kabinetinin qerarlarina zidd olmamalidir.
VI. Naxchivan Muxtar Respublikasinin Konstitusiyasi Azerbaycan Respublikasinin Milli Meclisine Azerbaycan Respublikasinin prezidenti terefinden teqdim edilir ve Konstitusiya qanunu ile tesdiq edilir.

Madde 135. Naxchivan Muxtar Respublikasinda hakimiyyetlerin bolunmesi
I. Naxchivan Muxtar Respublikasinin qanunvericilik hakimiyyetini Naxchivan Muxtar Respublikasinin Ali Meclisi, icra hakimiyyetini Naxchivan Muxtar Respublikasinin Nazirler Kabineti, mehkeme hakimiyyetini Naxchivan Muxtar Respublikasinin mehkemeleri heyata kechirir.
II. Naxchivan Muxtar Respublikasinin Ali Meclisi Azerbaycan Respublikasinin Konstitusiyasi ve qanunlare ile onun selahiyyetlerine aid edilen meselelerin hellinde, Naxchivan Muxtar Respublikasinin Nazirler Kabineti Azerbaycan Respublikasinin Konstitusiyasi, qanunlari ve Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin fermanlari ile onun selahiyyetlerine aid edilen meselelerin hellinde, Naxchivan Muxtar Respublikasinin mehkemeleri ise Azerbaycan Respublikasi Konstitusiyasi ve qanunlari ile onlarin selahiyyetlerine aid edilen meselelerin hellinde musteqildirler.

Madde 136. Naxchivan Muxtar Respublikasinin ali vezifeli $exsi
Naxchivan Muxtar Respublikasinin ali vezifeli $exsi Naxchivan Muxtar Respublikasi Ali Meclisinin sedridir.

Madde 137. Naxchivan Muxtar Respublikasinin Ali Meclisi
I. Naxchivan Muxtar Respublikasinin Ali Meclisi 45 uzvden ibaretdir.
II. Naxchivan Muxtar Respublikasi Ali Meclisinin selahiyyet muddeti 5 ildir.
III. Naxchivan Muxtar Respublikasinin Ali Meclisi Naxchivan Muxtar Respublikasi Ali Meclisinin sedrini ve onun muavinlerini sechir, daimi ve diger komissiyalar te$kil edir.

Madde 138. Naxchivan Muxtar Respublikasi Ali Meclisinin mueyyen etdiyi umumi qaydalar
I. Naxchivan Muxtar Respublikasinin Ali Meclisi a$agidakilara dair umumi qaydalar mueyyen edir:
1) Naxchivan Muxtar Respublikasinin Ali Meclisine sechkiler;
2) vergiler;
3) Naxchivan Muxtar Respublikasi iqtisadiyyatinin inki$afi istiqametleri;
4) sosial teminat;
5) etraf muhitin qorunmasi;
6) turizm;
7) sehiyye, elm, medeniyyet.
II. Bu maddede gosterilen meselelere dair Naxchivan Muxtar Respublikasinin Ali Meclisi qanunlar qebul edir.

Madde 139. Naxchivan Muxtar Respublikasi Ali Meclisinin hell etdiyi meseleler
I. Naxchivan Muxtar Respublikasinin Ali Meclisi a$agidaki meseleleri hell edir:
1) Naxchivan Muxtar Respublikasi Ali Meclisinin i$inin te$kili;
2) Naxchivan Muxtar Respublikasinin budcesinin tesdiqi;
3) Naxchivan Muxtar Respublikasinin iqtisadi ve sosial proqramlarinin tesdiqi;
4) Naxchivan Muxtar Respublikasi Ba$ nazirinin vezifeye teyin ve vezifeden azad edilmesi;
5) Naxchivan Muxtar Respublikasinin Nazirler Kabineti terkibinin tesdiqi;
6) Naxchivan Muxtar Respublikasinin Nazirler Kabinetine etimad.
II. Bu maddede gosterilen meselelere dair Naxchivan Muxtar Respublikasinin Ali Meclisi qerarlar qebul edir.

Madde 140. Naxchivan Muxtar Respublikasinin Nazirler Kabineti
I. Naxchivan Muxtar Respublikasinin Nazirler Kabinetinin terkibini Naxchivan Muxtar Respublikasi Ba$ nazirinin teklifi ile Naxchivan Muxtar Respublikasinin Ali Meclisi tesdiq edir.
II. Naxchivan Muxtar Respublikasinin Ba$ nazirini Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin teqdimatina esasen Naxchivan Muxtar Respublikasinin Ali Meclisi teyin edir.
III. Naxchivan Muxtar Respublikasinin Nazirler Kabineti:
--- muxtar respublika budcesinin layihesini hazirlayib Naxchivan Muxtar Respublikasinin Ali Meclisine teqdim edir;
--- muxtar respublikanin budcesini icra edir;
--- muxtar respublikanin iqtisadi proqramlarinin heyata kechirilmesini temin edir;
--- muxtar respublikanin sosial proqramlarinin heyata kechirilmesini temin edir;
--- Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin onun selahiyyetlerine aid etdiyi diger meseleleri hell edir.
IV. Naxchivan Muxtar Respublikasinin Nazirler Kabineti qerar ve serencamlar qebul edir.

Madde 141. Naxchivan Muxtar Respublikasinda yerli icra hakimiyyeti
Naxchivan Muxtar Respublikasinda yerli icra hakimiyyetlerinin baschilarini Naxchivan Muxtar Respublikasi Ali Meclisi sedrinin teqdimati esasinda Azerbaycan Respublikasinin Prezidenti teyin edir.



Dorduncu bolme

Yerli ozunu idareetme

IX fesil

Belediyyeler

Madde 142. Yerlerde ozunuidarenin te$kili
I. Yerli ozunuidareni belediyyeler heyata kechirir.
II. Belediyyeler sechkiler esasinda yaradilir.
III. Belediyyelerin statusunun esaslari bu Konstitusiya ile, belediyyelere sechkilerin qaydalari ise qanunla mueyyen edilir.

Madde 143. Belediyyelerin i$inin te$kili
I. Belediyye oz fealiyyetini iclaslar, daimi ve ba$qa komissiyalar vasitesi ile heyata kechirir.
II. Belediyyenin iclaslarini belediyyenin sedri chagirir.

Madde 144. Belediyyelerin selahiyyetleri
I. Belediyyelerin iclaslarinda a$agidaki meseleler hell edilir:
1) belediyye uzvlerinin selahiyyetlerinin taninmasi, qanunla mueyyen edilmi$ hallarda onlarin selahiyyetlerinin itirilmesi ve selahiyyetlerine xitam verilmesi;
2) belediyyenin reqlamentinin tesdiq edilmesi;
3) belediyyenin sedrinin ve onun muavinlerinin, daimi ve ba$qa komissiyalarin sechilmesi;
4) yerli vergilerin ve odeni$lerin mueyyen edilmesi;
5) yerli budcenin ve onun icrasi haqqinda hesabatlarin tesdiq edilmesi;
6) belediyye mulkiyyetine sahiblik, ondan istifade ve onun baresinde serencam;
7) yerli sosial mudafie ve sosial inki$af proqramlarinin qebul ve icra edilmesi;
8) yerli iqtisadi inki$af proqramlarinin qebul ve icra edilmesi;
9) yerli ekoloji proqramlarin qebul ve icra edilmesi.
II. Belediyyelere qanunvericilik ve icra hakimiyyetleri terefinden elave selahiyyetler de verile biler. Bu selahiyyetlerin heyata kechirilmesi uchun belediyye uzre muvafiq zeruri maliyye vesaiti de ayrilmalidir. Bele selahiyyetlerin heyata kechirilmesine muvafiq olaraq qanunvericilik ve icra hakimiyyetleri nezaret edirler.

Madde 145. Belediyyelerin qerarlari
I. Belediyyenin iclaslarinda baxilan meselelere dair qerarlar qebul edilir.
II. Belediyyenin qerarlari belediyye uzvlerinin sade ses choxlugu ile qebul edilir.
III. Yerli vergiler ve odeni$ler ile bagli qerarlar belediyye uzvlerinin uchde iki ses choxlugu ile qebul edilir.

Madde 146. Belediyyelerin musteqilliyinin teminati
Belediyyelerin mehkeme terefinden mudafiesine, dovlet orqanlarinin qerarlari neticesinde yaranan elave xerclerinin odenilmesine teminat verilir.

Be$inci bolme

Huquq ve qanun

X fesil

Qanunvericilik sistemi

Madde 147. Azerbaycan Respublikasi Konstitusiyasinin huquqi quvvesi
I. Azerbaycan Respublikasinin Konstitusiyasi Azerbaycan Respublikasinda en yuksek huquqi quvveye malikdir.
II. Azerbaycan Respublikasinin Konstitusiyasi birba$a huquqi quvveye malikdir.
III. Azerbaycan Respublikasinin Konstitusiyasi Azerbaycan Respublikasinin qanunvericilik sisteminin esasidir.

Madde 148. Azerbaycan Respublikasinin qanunvericilik sistemine daxil olan aktlar
I. Qanunvericilik sistemi a$agidaki normativ huquqi aktlardan ibaretdir:
1) Konstitusiya;
2) referendumla qebul edilmi$ aktlar;
3) qanunlar;
4) fermanlar;
5) Azerbaycan Respublikasi Nazirler Kabinetinin qerarlari;
6) merkezi icra hakimiyyeti orqanlarinin normativ aktlari.
II. Azerbaycan Respublikasinin terefdar chixdigi beynelxalq muqavileler Azerbaycan Respublikasinin qanunvericilik sisteminin ayrilmaz terkib hissesidir.
III. Naxchivan Muxtar Respublikasinda hem de Naxchivan Muxtar Respublikasinin Konstitusiyasi ve qanunlari, Naxchivan Muxtar Respublikasi Nazirler Kabinetinin qerarlari huquqi quvveye malikdir.
IV. Naxchivan Muxtar Respublikasinin qanunvericilik sistemi Azerbaycan Respublikasinin qanunvericilik sistemine uygun olmalidir.
V. Oz selahiyyetleri daxilinde yerli icra hakimiyyeti orqanlari qanunvericilik sistemine daxil olan aktlara zidd gelmeyen normativ xarakterli aktlar qebul ede bilerler.

Madde 149. Normativ huquqi aktlar
I. Normativ huquqi aktlar huquqa ve haqq-edalete (beraber menafelere beraber munasibete) esaslanmalidir.
II. Referendumla qebul olunmu$ aktlar yalniz derc edildikde onlarin tetbiqi ve icrasi vetenda$lar, qanunvericilik, icra ve mehkeme hakimiyyeti, huquqi $exsler ve belediyyeler uchun mecburidir.
III. Qanunlar Konstitusiyaya zidd olmamalidir. Yalniz derc edilmi$ qanunlarin tetbiqi ve icrasi butun vetenda$lar, qanunvericilik, icra ve mehkeme hakimiyyeti, huquqi $exsler ve belediyyeler uchun mecburidir.
IV. Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin fermanlari Azerbaycan Respublikasinin Konstitusiyasina ve qanunlarina zidd olmamalidir. Yalniz derc edilmi$ fermanlarin tetbiqi ve icrasi butun vetenda$lar, icra hakimiyyeti orqanlari, huquqi $exsler uchun mecburidir.
V. Azerbaycan Respublikasi Nazirler Kabinetinin qerarlari Azerbaycan Respublikasinin Konstitusiyasina, qanunlarina ve Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin fermanlarina zidd olmamalidir. Azerbaycan Respublikasi Nazirler Kabinetinin qerarlari yalniz derc edildikde onlarin tetbiqi ve icrasi vetenda$lar, merkezi ve yerli icra hakimiyyeti orqanlari, huquqi $exsler uchun mecburidir.
VI. Merkezi icra hakimiyyeti orqanlarinin aktlari Azerbaycan Respublikasinin Konstitusiyasina, qanunlarina, Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin fermanlarina ve Azerbaycan Respublikasi Nazirler Kabinetinin qerarlarina zidd olmamalidir.
VII. Fiziki ve huquqi $exslerin huquqi veziyyetini yax$ila$diran, huquq mesuliyyetini aradan qaldiran ve ya yungulle$diren normativ huquqi aktlarin quvvesi geriye $amil edilir. Ba$qa normativ huquqi aktlarin quvvesi geriye $amil edilmir.

Madde 150. Belediyye aktlari
I. Belediyyelerin qebul etdikleri aktlar huquqa ve haqq-edalete (beraber menafelere beraber munasibete) esaslanmali, Azerbaycan Respublikasinin Konstitusiyasina, qanunlarina, Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin fermanlarina, Azerbaycan Respublikasi Nazirler Kabinetinin qerarlarina (Naxchivan Muxtar Respublikasinda ise hem de Naxchivan Muxtar Respublikasinin Konstitusiyasina, qanunlarina, Naxchivan Muxtar Respublikasi Nazirler Kabinetinin qerarlarina) zidd olmamalidir.
II. Belediyyenin qebul etdiyi aktin icrasi onun erazisinde ya$ayan vetenda$lar ve onun erazisinde yerle$en huquqi $exsler uchun mecburidir.

Madde 151. Beynelxalq aktlarin huquqi quvvesi
Azerbaycan Respublikasinin qanunvericilik sistemine daxil olan normativ huquqi aktlar ile (Azerbaycan Respublikasinin Konstitusiyasi ve referendumla qebul edilen aktlar istisna olmaqla) Azerbaycan Respublikasinin terefdar chixdigi dovletlerarasi muqavileler arasinda ziddiyyet yaranarsa, hemin beynelxalq muqavileler tetbiq edilir.



XI fesil

Azerbaycan Respublikasinin Konstitusiyasinda deyi$iklikler


Madde 152. Azerbaycan Respublikasinin Konstitusiyasinda deyi$ikliklerin qebul edilmesi qaydasi
Azerbaycan Respublikasi Konstitusiyasinin metninde deyi$iklikler yalniz referendumla qebul edile biler.

Madde 153. Azerbaycan Respublikasi Konstitusiyasinin metninde deyi$ikliklerin teklif edilmesi qaydasi
Azerbaycan Respublikasi Konstitusiyasinin metninde deyi$iklikleri Azerbaycan Respublikasinin Milli Meclisi ve ya Azerbaycan Respublikasinin Prezidenti teklif etdikde, teklif olunan deyi$ikliklere dair evvelceden Azerbaycan Respublikasi Konstitusiya Mehkemesinin reyi alinir.

Madde 154. Azerbaycan Respublikasi Konstitusiya Mehkemesinin selahiyyetlerinin mehdudla$dirilmasi
Azerbaycan Respublikasinin Konstitusiya Mehkemesi referendumla qebul olunmu$ Azerbaycan Respublikasi Konstitusiyasinin metninde deyi$ikliklere dair qerar qebul ede bilmez.

Madde 155. Azerbaycan Respublikasinin Konstitusiyasinda deyi$iklikler teklif edilmesi te$ebbusunun mehdudla$dirilmasi
Bu Konstitusiyanin 1-ci, 2-ci, 6-ci, 7-ci, 8-ci ve 21-ci maddelerinde deyi$iklikler edilmesi haqqinda, 3-cu feslinde nezerde tutulmu$ insan ve vetenda$ huquq ve azadliqlarinin legvi ve ya Azerbaycan Respublikasinin terefdar chixdigi beynelxalq muqavilelerde nezerde tutuldugundan daha artiq derecede mehdudla$dirilmasi haqqinda teklifler referenduma chixarila bilmez.


XII fesil

Azerbaycan Respublikasinin Konstitusiyasina elaveler


Madde 156. Azerbaycan Respublikasinin Konstitusiyasina elavelerin qebul edilmesi qaydasi
I. Azerbaycan Respublikasi Konstitusiyasina elaveler Azerbaycan Respublikasinin Milli Meclisinde 95 ses choxlugu ile Konstitusiya qanunlari $eklinde qebul edilir.
II. Azerbaycan Respublikasinin Konstitusiyasina elaveler haqqinda Konstitusiya qanunlari Azerbaycan Respublikasinin Milli Meclisinde iki defe sese qoyulur. Ikinci sesverme birinci sesvermeden 6 ay sonra kechirilir.
III. Azerbaycan Respublikasinin Konstitusiyasina elaveler haqqinda Konstitusiya qanunlari hem birinci, hem de ikinci sesvermeden sonra bu Konstitusiyada qanunlar uchun nezerde tutulmu$ qaydada Azerbaycan Respublikasi Prezidentine imzalanmaq uchun teqdim olunur.
IV. Azerbaycan Respublikasinin Konstitusiyasina elaveler haqqinda Konstitusiya qanunlari Azerbaycan Respublikasinin Prezidenti terefinden ikinci sesvermeden sonra imzalandiqda quvveye minir.
V. Konstitusiya qanunlari Azerbaycan Respublikasi Konstitusiyasinin ayrilmaz hissesidir ve Azerbaycan Respublikasi Konstitusiyasinin esas metnine zidd olmamalidir.

Madde 157. Azerbaycan Respublikasi Konstitusiyasina elavelerin teklif edilmesi te$ebbusu
Azerbaycan Respublikasinin Konstitusiyasina elaveleri Azerbaycan Respublikasinin Prezidenti ve ya Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin azi 63 deputati teklif ede bilerler.

Madde 158. Bu Konstitusiyanin birinci bolmesinde eks etdirilmi$ muddealarla elaqedar Azerbaycan Respublikasinin Konstitusiyasina elaveler teklif edile bilmez.




Kechid muddealari


1. Azerbaycan Respublikasinin Konstitusiyasi referendumla qebul edildikden sonra resmen derc olundugu gunden quvveye minir. Bu Konstitusiyanin quvveye mindiyi gunden 1978-ci il aprelin 21-de qebul edilmi$ Azerbaycan Respublikasinin Konstitusiyasi (Esas Qanunu) quvveden du$ur.
2. Bu Konstitusiyanin quvveye minmesine qeder sechilmi$ Azerbaycan Respublikasinin Prezidenti bu Konstitusiya ile Azerbaycan Respublikasinin Prezidentine aid edilmi$ selahiyyetleri heyata kechirir.
3. Bu Konstitusiyanin 101-ci maddesinin 5-ci hissesi bu Konstitusiya qebul edildikden sonra sechilen Azerbaycan Respublikasi Prezidentine $amil edilir.
4. Azerbaycan Respublikasi xalq deputatlarinin ve Azerbaycan Respublikasi Ali Sovetinin yaratdigi Milli Meclisin selahiyyetleri yeni sechilmi$ Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin ilk iclas gunu ba$a chatir.
Yeni sechilmi$ Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin ilk iclasi Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin azi 83 deputatinin sechildiyi gunden bir hefte sonra kechirilir. Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin ilk sessiyasi 1996-ci il mayin 31-dek davam edir.
1995-ci il avqustun 15-de qebul edilmi$ 'Azerbaycan Respublikasinin Milli Meclisine sechkiler haqqinda' Azerbaycan Respublikasi Qanununun 85-ci maddesi bu Qanun esasinda sechilmi$ Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin birinci chagiri$inin selahiyyetleri bitenedek quvvededir.
5. Azerbaycan Respublikasinin Nazirler Kabineti bu Konstitusiyanin quvveye mindiyi gunden bu Konstitusiyada mueyyen edilen selahiyyetleri heyata kechirir.
6. Bu Konstitusiya quvveye mindiyi gunden Azerbaycan Respublikasi yerli Xalq Deputatlari Sovetlerinin selahiyyetlerine xitam verilir.
Azerbaycan Respublikasinin qanunvericiliyi ile Azerbaycan Respublikasinin yerli Xalq Deputatlari Sovetlerine aid edilmi$ selahiyyetleri yerli icra hakimiyyeti orqanlari heyata kechirir.
7. Bu Konstitusiya quvveye mindikden sonra iki il muddetinde yerli ozunuidare haqqinda qanun qebul edilmeli ve belediyyelere sechkiler kechirilmelidir.
8. Bu Konstitusiyanin qebul edildiyi gunedek Azerbaycan Respublikasinin erazisinde quvvede olan qanunlar ve ba$qa normativ huquqi aktlar bu Konstitusiyaya zidd olmayan hissede oz quvvesini saxlayir.
9. Bu Konstitusiya quvveye minenedek fealiyyet gosteren Azerbaycan Respublikasinin mehkemeleri edalet muhakimesini bu Konstitusiyada mueyyen edilen selahiyyetlere ve prinsiplere uygun heyata kechirir.
10. Bu Konstitusiya quvveye mindiyi gunden bir il erzinde hakimlerin statusu, mehkeme qurulu$u ve mehkeme islahati ile elaqedar Azerbaycan Respublikasinin bu Konstitusiyaya uygun olan qanunvericiliyi qebul edilmelidir ve Azerbaycan Respublikasi mehkemelerinin hakimleri yeniden teyin edilmelidir.
Hemin qanunvericilik qebul edilenedek hakimlerin vezifeye teyin ve vezifeden azad edilmesi bu Konstitusiya quvveye minenedek quvvede olan qanunvericilik esasinda heyata kechirilir.
11. Bu Konstitusiya quvveye mindiyi gunden bir il muddetinde Azerbaycan Respublikasinin Konstitusiya Mehkemesi haqqinda Azerbaycan Respublikasinin Qanunu qebul edilmeli ve Azerbaycan Respublikasinin Konstitusiya Mehkemesi yaradilmalidir. Azerbaycan Respublikasinin Konstitusiya Mehkemesi yaradilanadek bu Konstitusiyada nezerde tutulmu$ Azerbaycan Respublikasi Konstitusiya Mehkemesinin selahiyyetleri heyata kechirilmir. Bu Konstitusiyanin 130-cu maddesinin uchuncu hissesinin 7-ci bendinde nezerde tutulmu$ meseleni Azerbaycan Respublikasinin Ali Mehkemesi hell edir.
12. Azerbaycan Respublikasinin Ali Arbitraj Mehkemesi bu Konstitusiyanin quvveye mindiyi gunden Azerbaycan Respublikasinin Iqtisad Mehkemesi adlanir ve quvvede olan qanunvericilikle mueyyen olunmu$ selahiyyetleri heyata kechirir.